how to repair a tear?

/ exhibition opening: October 3rd 2019 | 19.30
/ exhibition duration: 03.10.2019 – 09.11.2019 / visiting hours: Tue – Thu: 15:00 – 20:00, Wed – Fri: 12:00 – 20:00, Saturday: 12:00 – 16:00

On Thursday, October 03rd 2019, Ileana Tounta Contemporary Art Center presents the solo show of Manolis Baboussis, titled How to Repair a Tear?
The show will run until November 09th 2019.
Manolis Baboussis, with the ambiguous title How to repair a tear? presents his fifth solo exhibition with new works at the Ileana Tounta Contemporary Art Center. The topics that the artist deals with in his exhibition are multiple and multi-layered. He negotiates concepts related to the dialectics between the artist and his work, which is controlled by the art market and the institutions of art, human behaviour, the depletion of nature, religion and violence.
He wonders how he will repair a tear or a crack, while at the same time he manifests his anxiety for the collapsing reality, creation and death.
For the last 45 years, the photographic work of Manolis Baboussis has been defending the objective and sharp tableau image with a critical approach and sensitivity, involving notions of institutions and power, of environment and loss, against the false and staged image of diverse myths in our times, where art itself is increasingly becoming a derivative of fake news.
In this exhibition, Baboussis presents a unified black and white multi-disciplinary installation articulated with various works, a creative selfie in which the viewer is invited to solve a crossword puzzle.
He places a 3.90 m high totem of photographic tripods and two military stretchers into an unstable choreography, commenting on sharpness range of the photography process. A 10-metre long wall installation of his works embodies drawings, photographs, prints of his sculptures, architectural drawings and text. They are a group of images which, while functioning autonomously, they are in parallel dialogue with Baboussis’ poetical speech presented in two video projections.
He expresses his skepticism about approaches that favour story telling rather than the artist’s anxiety over verifying the form of his work. He wonders whether creation occurs with or without concept today / if the exhibition needs a pretext / a hug at the end of the day?

how to repair a tear?

/ εγκαίνια έκθεσης: 3 Οκτωβρίου 2019 | 19.30
/ διάρκεια έκθεσης: 03.10.2019 – 09.11.2019 / ώρες λειτουργίας: Τρίτη – Πέμπτη: 15:00 – 20:00, Τετάρτη – Παρασκευή: 12:00 – 20:00, Σάββατο: 12:00 – 16:00

Την Πέμπτη 03 Οκτωβρίου στις 19:30, εγκαινιάζεται στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα η ατομική έκθεση του Μανώλη Μπαμπούση με τίτλο How to Repair a Tear?
Η έκθεση θα διαρκέσει έως τις 09 Νοεμβρίου 2019. Ο Μανώλης Μπαμπούσης με τον αμφίσημο τίτλο How to repair a tear? παρουσιάζει την πέμπτη ατομική του έκθεση με νέα έργα στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα. Τα θέματα τα οποία ο καλλιτέχνης διαπραγματεύεται στην έκθεσή του είναι πολλαπλά και πολυεδρικά. Διαχειρίζεται νοήματα που σχετίζονται με την διαλεκτική ανάμεσα στον καλλιτέχνη και το έργο του, το οποίο ελέγχουν η αγορά και οι θεσμοί της τέχνης, την ανθρώπινη συμπεριφορά, την άλωση της φύσης, τη θρησκεία και τη βία.
Διερωτάται πώς θα επισκευάσει ένα δάκρυ ή μια ρωγμή καταθέτοντας συνάμα την αγωνία του για την ετοιμόρροπη πραγματικότητα, την δημιουργία και τον θάνατο.
Το φωτογραφικό έργο του Μανώλη Μπαμπούση τα τελευταία 45 χρόνια υπερασπίζει την αντικειμενική και ευκρινή εικόνα-tableau με μια κριτική προσέγγιση και ευαισθησία γύρω από νοήματα θεσμών και εξουσίας, περιβάλλοντος και απώλειας, ενάντια στην ψευδή και σκηνοθετημένη εικόνα των διαφορετικών μύθων των καιρών μας, όπου όλο και περισσότερο η ίδια η τέχνη γίνεται παράγωγο κάποιων fake news.
Στην παρούσα έκθεση ο Μπαμπούσης παρουσιάζει μια ενιαία πολυμεσική ασπρόμαυρη εγκατάσταση, η οποία αρθρώνεται με διαφορετικά έργα σε ένα δημιουργικό selfie, στο οποίο καλείται ο θεατής να λύσει ένα σταυρόλεξο. Τοποθετεί ένα τοτέμ ύψους 3.90 μέτρων, δομημένο από φωτογραφικά τρίποδα και δύο στρατιωτικά φορεία, σε μια ασταθή χορογραφία, σχολιάζοντας το εύρος της ευκρίνειας της φωτογραφικής διαδικασίας. Μία επιτοίχια εγκατάσταση 10 μέτρων ενσωματώνει σχέδια, φωτογραφίες, τυπώματα των γλυπτών του, αρχιτεκτονικά σχέδια και λόγο. Πρόκειται για ένα σύνολο εικόνων, οι οποίες ενώ λειτουργούν αυτόνομα, συνομιλούν παράλληλα με τον ποιητικό λόγο του Μπαμπούση που παρουσιάζεται σε δύο βίντεο-προβολές.
Εκφράζει τη δυσπιστία του για τις προσεγγίσεις που ευνοούν περισσότερο το story telling και λιγότερο την αγωνία του καλλιτέχνη για τη μορφή του έργου του. Διερωτάται αν η δημιουργία γίνεται με ή χωρίς concept today, αν χρειάζεται ένα πρόσχημα η έκθεση / μια αγκαλιά το τέλος της ημέρας;

19 Ιουνίου 2019, 8:00 μ.μ., Polis Art Café

 Βρέθηκε το μέλλον | Παρουσίαση βιβλίου


/ curator + concept design: dr Kostas Prapoglou
/ exhibition opening: 20 June 2019 | 19.00 – 00.00
/ exhibition duration: 20. 06 – 12. 07. 2019

The industrial building on 18-20 Iera Odos currently used as a music venue, is situated within the geographical region of the ancient cemetery of Kerameikos (1100 BC – AD 500). Nine metres below the surface of the modern city and tons of backfills, excavations since 1863 have brought to light parts of inner Kerameikos (potters’ and residential quarters) and outer Kerameikos (cemetery and the Demósion Sema public graveyard).

The area of the exhibition building lies nine metres above the funerary monuments of prominent Athenians. It is located right above the ancient Hiera Hodos (Sacred Way) linking Athens with Eleusis where the Eleusinian Mysteries took place; on the west bank of the Eridanos river; west of the Dromos, a wide road leading the way to the Platonic Academy and the –later– Christian orthodox church of the Holy Trinity. It is all being now overshadowed by today’s Peiraios roadway and the adjacent buildings of the last century.

The exhibition will negotiate notions with clear references to antiquity yet liberated from an obsessive fixation on the ancient world. It will take into consideration every single metre of evolution and will speculate on all of the possible nine metres of history that will follow.

What may lie nine metres below our feet without us being able to discover it, could equate to a future reality nine metres above. The surfacing of a utopian condition brings forth the imaginary, but at the same time it flirts as a connection link with the idea of passage and transition. A dialogue emerges between realities and it is activated through a crack in spacetime, a crevice that [inter]connects the worlds in one breath.

The transformation of the urban habitat through literal and metaphorical backfills embodies ideas of [dis]semblance, voidance, disdain, corrosion of memory and the empowerment of an [inter]personal mythology and fiction as well as the fabrication of an in-progress identity. The repertoire of an everchanging political, religious and cultural condition is inscribed not only within the historical continuity of this locus but also within a flux of a conscious construction, deconstruction and conflict.

The choreography of the contemporary urban landscape redefines the architecture of life itself. It gives birth to a taxonomy of possibilities with human existence and its hypostasis as the protagonists, undergoing a constant battle with time and their very own selves.

Curator dr Kostas Prapoglou invites 16 contemporary artists from three generations to establish via their cross-disciplinary visual vocabulary (embracing installations, video, sculpture, painting and ceramics) a site and time specific relationship. They will discover in the ground and above the concrete floor themselves as well as the entire world and empower the viewers’ desire to dig with their eyes and build with their dreams.

participating artists: Lydia Andrioti, Manolis Baboussis, Despina Charitonidi, Evangelos Chatzis, Lydia Dambassina, Diohandi, Kleio Gizeli, Zoe Hatziyannaki, Yannis Kondaratos, James M. Lane, Despina Meimaroglou, Eusevia Michailidou, Evi Savvaidi, Nikos Tranos, Adonis Volanakis, Eleni Zouni.

__ exhibition opening: 20 June | 19.00 – 00.00
Exhibition duration: 20 June – 12 July 2019

__ opening hours:
Tuesday, Wednesday, Thursday, Friday: 14.00 – 20.00
Saturday, Sunday, Monday: closed

__ address: 18-20 Iera Odos, 104 35, Athens, Greece

Kerameikos metro station: 5 minutes
Thiseio train station: 10 minutes


/ επιμέλεια + concept design: δρ Κώστας Πράπογλου
/ εγκαίνια έκθεσης: 20 Ιουνίου 2019 | 19.00 – 00.00
/ διάρκεια έκθεσης: 20. 06 – 12. 07. 2019

Το βιομηχανικού χαρακτήρα και με χρήση ως μουσική σκηνή κτίριο επί της Ιεράς Οδού 18-20 εντάσσεται στον ευρύτερο γεωγραφικό ιστό του αρχαίου νεκροταφείου του Κεραμεικού (1100 π.Χ. – 500 μ.Χ.). Εννέα μέτρα κάτω από τη σύγχρονη επιφάνεια της πόλης και τόνους επιχωματώσεων, ανασκαφές αποκάλυψαν από το 1863 τμήματα του έσω (εργαστήρια κεραμικής και οικιστικά σύνολα) και του έξω (νεκροταφείο – Δημόσιο Σήμα) Κεραμεικού.

Η περιοχή του κτιρίου της έκθεσης στέκεται εννέα μέτρα πάνω από τα ταφικά μνημεία των επιφανών Αθηναίων, επάνω στην Ιερά Οδό που συνέδεε την Αθήνα με την Ελευσίνα, δυτικά της κοίτης του Ηριδανού ποταμού και του Δρόμου που οδηγούσε προς την Ακαδημία Πλάτωνος αλλά και τον –μετέπειτα– χριστιανικό ναό της Αγίας Τριάδας· όλα αυτά υπό τη σκιά της οδού Πειραιώς και των όμορων οικοδομημάτων του τελευταίου αιώνα.

Η έκθεση θα διαχειριστεί έννοιες με σαφείς αναφορές στην αρχαιότητα απαλλασσόμενες όμως από εμμονική αρχαιολατρία και αρχαιολαγνεία. Θα λάβει υπόψη κάθε ένα από τα εννιά μέτρα εξέλιξης και θα βολιδοσκοπήσει τα πιθανά εννιά μέτρα που έπονται.

Το τι μπορεί να υπάρχει εννιά μέτρα κάτω από τα πόδια μας δίχως να έχουμε τη δυνατότητα να το ανακαλύψουμε είναι ισοδύναμο με το τι θα μπορούσε να υπάρξει μελλοντικά εννιά μέτρα πάνω. Αναδύεται λοιπόν μια ουτοπική σύμβαση που ενισχύει μεν το φαντασιακό, όμως παράλληλα ερωτοτροπεί ως συνδετικός κρίκος με την ιδέα του περάσματος και της μετάβασης.

Δημιουργείται μια ‘Περσεφόνη’ της οποίας ο διάλογος μεταξύ πραγματικοτήτων ενεργοποιείται διαμέσου μιας σχισμής στο χωροχρόνο, μιας ρωγμής που [δια]συνδέει τους κόσμους μέσα από την ίδια ανάσα.

Η μετατροπή του αστικού τοπίου εν μέσω κυριολεκτικών και μεταφορικών επιχωματώσεων ενσωματώνει νοήματα [συν]κάλυψης, αναίρεσης, απαξίωσης, διάβρωσης της μνήμης και ενίσχυσης μιας [δια]προσωπικής μυθολογίας και μυθοπλασίας καθώς και συγκρότησης μιας εν εξελίξει ταυτότητας. Το ρεπερτόριο μιας μεταβαλλόμενης πολιτικής, θρησκευτικής και πολιτισ[μ/τ]ικής τροχιάς αποτυπώνεται και εγγράφεται όχι μόνο στην ιστορική αλληλουχία του τόπου αυτού αλλά και σε μια ροή συνειδησιακής δόμησης, αποδόμησης και σύγκρουσης.

Η χορογραφία του σύγχρονου αστικού τοπίου επαναπροσδιορίζει την αρχιτεκτονική της ίδιας της ζωής. Γεννά μια ταξινόμηση πιθανοτήτων με πρωταγωνιστή την ανθρώπινη ύπαρξη και υπόσταση σε αδιάλειπτη πάλη με τον χρόνο αλλά και τον ίδιο τους τον εαυτό.

Ο επιμελητής της έκθεσης δρ Κώστας Πράπογλου καλεί 16 εικαστικούς τριών γενεών μέσω του πολυμεσικού λεξιλογίου τους (περιλαμβάνοντας εγκαταστάσεις, βίντεο, γλυπτική, ζωγραφική και κεραμική) να εγκαθιδρύσουν μια σχέση χωροχρονική (site+time-specific), να δουν μέσα στο χώμα και πάνω από το τσιμέντο τον εαυτό τους και τον κόσμο όλο, να δημιουργήσουν στον θεατή την ανάγκη να σκάψει με τα μάτια και να χτίσει με τα όνειρα.

συμμετέχοντες εικαστικοί: Λυδία Ανδριώτη, Αντώνης Βολανάκης, Κλειώ Γκιζελή, Λυδία Δαμπασίνα, Διοχάντη, Ελένη Ζούνη, Γιάννης Κονταράτος, James M. Lane, Δέσποινα Μεϊμάρογλου, Ευσεβία Μιχαηλίδου, Μανώλης Μπαμπούσης, Εύη Σαββαΐδη, Νίκος Τρανός, Δέσποινα Χαριτωνίδη, Ζωή Χατζηγιαννάκη, Ευάγγελος Χατζής.

__ Εγκαίνια έκθεσης: 20 Ιουνίου | 19.00 – 00.00
Διάρκεια έκθεσης: 20 Ιουνίου – 12 Ιουλίου 2019

__ Ώρες-ημέρες λειτουργίας:
Τρίτη, Τετάρτη, Πέμπτη, Παρασκευή: 14.00 – 20.00
Σάββατο, Κυριακή, Δευτέρα: κλειστά

__ Διεύθυνση: Ιερά Οδός 18-20, 104 35, Αθήνα

Σταθμός μετρό Κεραμεικός: 5 λεπτά
Σταθμός ηλεκτρικού Θησείο: 10 λεπτά

Opening: 23 Νοεμβρίου 2018

«Back to basics: Space»


Μανώλης Μπαμπούσης / Manolis Baboussis
Xωρίς τίτλο / Untitled
Kαρέκλες, τσιμεντόλιθοι / Chairs, cement blocks
219 x 120 x 95 cm, 2013 

ΕΝΙΑ Gallery, Μεσολογγίου 55, Πειραιάς
Τηλ.: 2104619700 |

Στην έκθεση συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Ινώ Βαρβαρίτη, Κωστής Βελώνης, Γιάννης Θεοδωρόπουλος, Λίνα Θεοδώρου, Michel Lamoller, Iavor Lubomirov, Μανώλης Μπαμπούσης, Ρένα Παπασπύρου, Γιώργος Χαρβαλιάς, Διονύσης Χριστοφιλογιάννης.

Opening: 1st October, 2018

Municipality Gallery, Thessaloniki 

Προσοχή εκτελούνται έργα / Attention works in progress

Μανώλης Μπαμπούσης / Manolis Baboussis
επιμέλεια Μ.Μαυρομμάτης / curated by M.Mavrommatis
Αλατζά Ιμαρέτ,Κασσανδρου 91-93
Τρίτη έως Σάββατο 11.00-18.00
53α Δημήτρια

untitled photo, from video anatomies, 2018


Opening: 21 september 

La verità e un altra

Galleria Nazionale d’Arte Moderna e Contemporanea, Roma, 21 September – 11 November, 2018

Manolis Baboussis, Volterra 1973, color print, 140x189cm, in front nosokomio di Silvio Rotta, in the Group Exhibition ”La verità è un altra”, curated by K.Koskina, D.Vitali at, 2018

Συμμετέχοντες καλλιτέχνες:
Δημήτρης Αληθεινός, Κώστας Βαρώτσος, Γιάννης Γαΐτης, Ειρήνη Ευσταθίου, Έμιλι Ζασίρ, Μαίρη Ζυγούρη, Βλάσης Κανιάρης, Νίκος Κεσσανλής, Κιμσούτζα, Πιοτρ Κοβάλσκι, Δημήτρης Κόζαρης, Δημήτρης Κοντός, Μανώλης Μπαμπούσης, Κύριλλος Σαρρής,Τόμας Στρουθ, Κώστας Τσόκλης, Στάθης Χρυσικόπουλος



Manolis Baboussis, Volterra 1973, 125×180, color print

Capitalism Realism

Museum of Photography, Thessaloniki, September 2018


Δημοκρατία Democracy

State Museum of Contemporary Art

Yenti-koule Thessaloniki


Manolis Baboussis,  Democracy, 2006, Labda print, 125×125 ,cm


Manolis Baboussis, 2018


Manolis Baboussis, 2018

Exhibition, October 1917,  ASKT,  2017



Manolis Baboussis, Untitled, 2017

Που πάει η φωτογραφία;

H ομιλία  έγινε  στα πλαίσια συζήτησης στρογγυλής τραπέζης  με θέμα
Που πάει η φωτογραφία;
στο Γκάζι Κυριακή,  17/5 /2018, που οργανώθηκε απο το Περιοδικό Φωτογράφος,  με  συνομιλητές τους  κυρίους,  Κ. Αντωνιάδη,  Φ. Καγγελάρη, Π. Καλδή, Π. Παπαδημητρόπουλο, Μ. Μπαμπούση και Π. Ριβέλλη

Η ομιλία του Μανώλη Μπαμπούση:

Το θέμα αφορά το μέλλον, αφορά τη φωτογραφία, τον φωτογράφο, την τεχνολογία, τη δημιουργία, τώρα, στο παρόν όπου σε συγκεκριμένα πλαίσια  ιστορικά, κοινωνικά και  πολιτικά, κτίζεται το μέλλον.
Τι μέλλον θέλουμε;
Κατ αρχήν θέλουμε να ζήσουμε, θέλουμε να ελπίζουμε, η ελπίδα είναι η κινητήρια δύναμη για οτιδήποτε.
Θέλουμε να αλλάξουμε αυτόν τον κόσμο ή όχι;
Τι σημαίνει να αλλάξουμε τον κόσμο;
Θέλουμε τη διατήρηση του πλανήτη;
Θέλουμε ένα μέλλον που έχει τον άνθρωπο στο κέντρο του;
Ποιες αξίες θέλουμε;
Τη συνεργασία, την έρευνα, το μοίρασμα;
Τι θέλουμε;
Τι θέση θα έχει η φωτογραφία; Σ’ έναν  μελλοντικό κόσμο, πως θα μας βοηθήσει να κατανοήσουμε καλύτερα το παρόν που ετοιμάζει το μέλλον;
Όταν μιλάμε για τη Φωτογραφία, την εννοούμε και ως μια τεχνολογία  που χρησιμοποιείται για πολλαπλές  χρήσεις, μιλάμε για ένα –μέσον – που εξελίσσεται, που ήδη σήμερα μπορεί να μας κατασκευάσει εικόνες  του μέλλοντος.
«Η τεχνολογία της φωτογραφίας προκάλεσε τον πολλαπλασιασμό του έργου, την πανταχού παρουσία του, την αναπαραγωγιμότητα του, την απώλεια του πρωτότυπου και της αίγλης του. Η χειραφέτηση του από τη λατρευτική του αξία, προκάλεσε μια ποιοτική αλλαγή της φύσης του. Τοποθέτησε το έργο σ’ ένα νέο αισθητικό και κοινωνικό πλαίσιο,» , αυτά  έλεγε ο Benjamin, ήδη σχεδόν πριν έναν αιώνα ακριβώς, ότι λέμε σήμερα για την αλλαγή εποχής με τη ψηφιακή τεχνολογία !
Και τότε και τώρα, έχουμε να κάνουμε με την αναπαραγωγή, πέρα από τις υπαρκτές γνωστές  οντολογικές  διαφορές  της ψηφιακής-αναλογικής εικόνας.
 Το 1945, ο Merleau-Ponty, στη Φαινομενολογία της αντίληψης, παρατηρεί πως η οπτική αντίληψη – όποια κι αν είναι, ανεξάρτητα της εφαρμοζόμενης τεχνικής- ενεργεί σαν υποκείμενο απρόσωπο, που διαχέεται σε ένα είδος ανωνυμίας.
Οι τεχνικές δεν είναι μόνο οι τρόποι παραγωγής είναι επίσης και οι τρόποι της οπτικής αντίληψης. Ιδιαίτερα οι τεχνικές που παρουσιάζουν τις εικόνες του κόσμου που ζούμε.
Ο Edmond Couchot  στο βιβλιο του, Τεχνολογία και τέχνη, έλεγε το 1999, ότι   «Μια νέα παραστατική τεχνική δεν κάνει μια νέα τέχνη αλλά αναδεικνύει τις συνθήκες εμφάνισής της. Πλάθει την αντίληψη, ενεργεί στο φανταστικό, επιβάλλει μια παραστατική λογική, μια οπτική του κόσμου. Αλλά τελικά είναι ο δημιουργός εκείνος, που του ανήκει η άσκηση της ελευθερίας του, σαν αυτόνομο υποκείμενο αντιμέτωπος με την αυτονομία της τεχνικής να διαπραγματευτεί ανάμεσα στο ο καθένας, ο «κάποιος» και το εγώ. Αλλά αυτή η ελευθερία κατακτάται, κερδίζεται».
Ακούμε :

– ότι όσο εξελίσσεται  η τεχνολογία μεγαλώνει η άγνοια  και η αποδοχή της
– ότι η διαφορά ανάμεσα στην ψηφιακή και αναλογική  φωτογραφία, είναι κάπως όπως το καλό κρασί -πρώτα κάνεις το κρασί, μετά  περιμένεις να γίνει  καλό πριν το πιεις, ενώ   τις ψηφιακές εικόνες τις καταναλώνεις  αμέσως,
  ότι με  την ψηφιακή μηχανή  βλέπεις αμέσως το λάθος σου, δηλαδή ξέρεις από πριν τι  έχεις χάσει οριστικά.
Tο θέμα είναι ότι η βασικές αλλαγές  γίνονται πριν τη δημιουργία του αρνητικού και στο post production.
Το 2009 ο Ritchin  μίλησε  για  μετά τη φωτογραφία.
Η συζήτηση όμως  δεν μπορεί να συνεχίζεται σήμερα  αποκλειστικά στη σύγκριση  ανάμεσα στη ψηφιακή και αναλογική φωτογραφία, είναι ένα επί μέρους θέμα  όσον αφορά τη δημιουργία.
Όταν μιλάμε για την τεχνολογία  και τη δημιουργική  διαδικασία, οι σχέσεις τους δεν είναι ευθέως ανάλογες. Δηλαδή  όσο πιο εξελιγμένη τεχνολογία έχουμε  ή περισσότερα μέσα  διαθέτουμε,  δεν έχουμε απαραίτητα  περισσότερη, ή καλύτερη  δημιουργία.
-Αν υποθέταμε ότι για να μιλήσουμε, χρειαζόμαστε ένα μηχάνημα και κάποια στιγμή όλοι το αποκτούσαμε, τότε  όλοι  θα μιλούσαμε.
Ναι! θα ακούγαμε περισσότερες φωνές, επειδή  όμως όλοι μιλάμε και πολύ μάλιστα,  δεν  σημαίνει ότι είμαστε όλοι ποιητές!
-Αν  αντίστοιχα κάποτε η φωτογραφία γινόταν αυτόματα ανοιγοκλείνοντας μόνο τα μάτια, θα είχαμε καταφέρει να βλέπουμε στη φωτογραφία,  ότι  ακριβώς βλέπουν τα μάτια, ίσως τότε να  μπορούσαν να γίνουν παράλληλα μάκρο και τηλέ φακοί,-   θα είχαμε περισσότερες   φωτογραφίες, όχι απαραίτητα καλύτερες.
– Αν ο εγκέφαλος  μας ήταν ο σκληρός με λίγη  μνήμη,  θα προσθέταμε μνήμη.
Θα  μπορούσαμε, ίσως  σε ένα μέλλον, να προβάλουμε τις εικόνες τις σκέψεις όπου θέλουμε,  θα τις στέλναμε χωρίς we transfer, θα είμαστε τα laptop, τα τηλέφωνα, γιατί θα είμαστε εμείς το απόλυτο μηχάνημα, η αληθινή επανάσταση.  Μα ακριβώς αυτό  εν μέρει γίνεται  και τώρα γιατί εμείς κάνουμε τα έργα, τα  οποία υποβοηθούν  μεν τα μέσα,  αλλά  είναι η σκέψη, οι αντιλήψεις μας, οι δυσκολίες μας, εκείνα που  τα δημιουργούν.

Θα είχαμε γίνει οι αδιαμεσολάβητοι δημιουργοί… θα ήταν σαν να είμαστε καλλιτέχνες χωρίς επιμελητές, χωρίς ιστορικούς, όπως ακριβώς  ήταν οι καλλιτέχνες με την γέννηση των πρώτων καλλιτεχνικών πρωτοποριών του περασμένου αιώνα.

Η χρήση του κινητού τηλεφώνου, των ψηφιακών μικρών εύχρηστων μηχανών έχει διευκολύνει τα μέγιστα την αμεσότητα της λήψης, έχει διευρύνει την θεματολογία και τους χρήστες της φωτογραφίας, έχει προσθέσει πολλές δημιουργικές δυνατότητες,  αλλά παράλληλα έχει απωλέσει κάποιες παλαιότερες  ποιότητες της  φωτογραφικής διαδικασίας.
Υπάρχει μία μεγάλη διαδρομή προς την απλότητα, την καθαρότητα,  και αυτή  είναι η ιστορία της δυτικής τέχνης.
Φτιάχνουμε εικόνες  με τα μέσα της φωτογραφίας.
Υπάρχουν «εικόνες σταθερές», «εικόνες κινούμενες». Εδώ και πολλά χρόνια κυριαρχεί η «φωτογραφία οθόνη»,  ενώ  παράλληλα  τα ψηφιακά τυπώματα βελτιώνονται.
Αν μπορέσουμε… ας κάνουμε μοναδική την πολλαπλότητα της αναπαραγωγής,  ενάντια στο σουπερμάρκετ των εικόνων. Ο κόσμος συνήθισε τη μετριότητα , όχι μόνο της εικόνας. Αρκετές προσεγγίσεις με τα φωτογραφικά μέσα έχουν κορεσθεί, άλλες  έχουν περιορισθεί.
Είναι αλήθεια, παράγουμε περισσότερες εικόνες γενικότερα,  και έργα τέχνης ειδικότερα. Είναι αλήθεια  μαζεύουμε περισσότερα σκουπίδια. Δεν είναι αλήθεια ότι έχουμε χειρότερη τέχνη.
Παραμένει σταθερή με εξαιρετικά αποτελέσματα  η εικαστική εμβάθυνση και η  χρήση της φωτογραφίας συνδυαστικά και με άλλα μέσα στη σύγχρονη τέχνη με ανανεωμένες μορφές.
Η ομιλία μου δεν έχει πρόθεση μέσα σε 10-12 λεπτά,  να αναλύσει τις τάσεις και τις πρωτεύουσες ενέργειες  των καλλιτεχνών που χρησιμοποιούν  τη φωτογραφία σήμερα.
Πιστεύω, ό,τι ο δημιουργός  είναι, ήταν και θα  συνεχίσει να είναι, εκείνος που μετατρέπει ένα μέσο, σε φορέα ενός έργου τέχνης.
Ο δημιουργός με μια  κριτική στάση στο παρόν και  στέρεα γνώση του παρελθόντος, διαρκώς θα  διερωτάται τι μορφή θα δώσει  στο μέλλον.
Όπως αναφέρει ο Regis  Durand,  ο καλλιτέχνης θα συνεχίσει «να  μιλά για τον κόσμο με οξύτητα χωρίς να χρειάζεται να αποδείξει, ή να καταθέσει μια μαρτυρία, όταν καθετί που βλέπει γίνεται ένα δυνατό σημάδι, απλό και σύνθετο, που ανοίγει στο πνεύμα και τις αισθήσεις πολλαπλές πιθανότητες».
Για να διακρίνουμε ένα πράγμα πρέπει να το απομονώσουμε από τα άλλα, για να το απομονώσουμε από τα άλλα χρειάζεται  να δούμε πολλά,  να έχουμε μία ευρεία  οπτική, για να δώσουμε ταυτότητα σ΄ ένα ευρύ πανόραμα  πραγμάτων, χρειάζεται μελέτη, έρευνα, επομένως επιθυμία για γνώση, θα συνεχίσουμε λοιπόν να βλέπουμε στο μέλλον το  σύνολο και τη λεπτομέρεια, να έχουμε  ένα βλέμμα προσεκτικό, ένα πάθος;

Για να δούμε χρειάζονται όλες οι αισθήσεις, οι προηγούμενες εμπειρίες, το να ανακαλύψουμε τους διαφορετικούς τρόπους της ύπαρξης, μίας αίσθησης, το να ξεχωρίσουμε τις διάφορες αισθήσεις, αναπτύσσει τις ποιοτικές μας δυνατότητες.
Η ποιότητα εκφράζει μία δυνατότητα κρίσης.
Δεν ξέρω αν στο μέλλον  θα  υπάρξουν  ποτέ λογισμικά κατάλληλα  που θα ενισχύσουν αυτές τις διαδικασίες.
Η ποιότητα της τέχνης  δεν  είναι κάτι που μετριέται  και υπολογίζεται όπως  η ανθεκτικότητα ενός υλικού, είναι κάτι που νιώθει κανείς, όπως  την ποιότητα που μπορούν να προσφέρουν οι κατάλληλες λέξεις, ένα καλό τύπωμα στο χέρι με συγκεκριμένα χημικά, χαρτιά, φακούς που έχουν χαθεί, όπως τα  τοπία, οι λίμνες, τα  δάση, όπως  ένα  βαθύ μαύρo  τυπωμένο σ’ ένα  βαρύ χαρτί, σ’ ένα παλιό τυπογραφείο, όπως μια ευγένεια, μια ξεγνοιασιά της νιότης, μια πόρτα ανοιχτή το καλοκαίρι.
Για τον δημιουργό έχει σημαντική ποιότητα, ένα ψίχουλο πεσμένο, ένα κομμάτι χαρτί τσαλακωμένο, γιατί  μπορούν να γίνουν υπέροχα γλυπτά, εικόνες, γιατί μπορεί να αφυπνίσει  το απενεργοποιημένο που εμπεριέχεται στο γνωστό.
Σε κάθε εποχή οι δρόμοι είναι πολλοί, οι επώνυμοι τους δίνουν το όνομά τους. Τα σημαντικά δεν  έγιναν  μόνο την εποχή εκείνη που εμείς είμαστε,  οι νέοι, η πρωτοπορία ζει κάθε εποχή.
-Η τέχνη άλλαξε τον 20 αιώνα ανάμεσα σε πάρα πολλούς άλλους, λόγω ενός Πικάσο και ενός Ντυσάν, ενός Κουνέλλη και ενός Μπόυς.
– Η φωτογραφία λόγω  ενός Atget, μιας Claude Cahun, ενός Walker Evans, ενός Bresson και ενός Jeff Wall.
– Ο κινηματογράφος λόγω ενός Charlie Chaplin, ενός Fritz Lang, ενός  Bergman, ενός Godard, -αλλά και λόγω των διευθυντών φωτογραφίας, όπως οι  Swen Nykwist,  Nestor Almendros, ο Raul Coutard  και τόσων άλλων, μην ξεχνάμε  ότι η φωτογραφία ήταν και θα είναι παρούσα στον κινηματογράφο.
Η τέχνη πάντα θα αλλάζει από τα πρόσωπα, τους αγώνες και απο τα έργα εκείνα που  βάζουν τα δικά τους κριτήρια, ανοιχτά στις μετέπειτα ατελείωτες ερμηνείες, χωρίς όμως να αποτελούν, ευτυχώς, και τις  προϋποθέσεις για  τη δημιουργία του επόμενου και των υπολοίπων έργων.
Τα έργα θα συνεχίσουν στο μέλλον να δημιουργούν τους δικούς τους κανόνες  όχι το αντίθετο! Οι  γενικοί κανόνες, δεν δημιούργησαν  ποτέ τα  έργα, ούτε θα το κάνουν ακόμη και  με τα πλέον εξελιγμένα  μελλοντικά λογισμικά.
Ο δημιουργός πάνω από όλα χρειάζεται να έχει ιδέες και να τις κάνει με τέχνη, τον  ορισμό της, θα τον δίνει  πάντα με το έργο του.
Δημιουργία χωρίς ελευθερία, ανατροπή, επανεκκίνηση, και χωρίς άλλα πολλά… δεν υπάρχει! Ούτε η διδασκαλία!
Το πρόβλημα σήμερα είναι  ο,τι ο καλλιτέχνης έχει χάσει  τον έλεγχο του έργου του, χωρίς να έχει πεθάνει. Εύχομαι  στο μέλλον να τον επανακτήσει.
Η αλήθεια είναι ότι έχουμε γίνει όλοι χρήστες, οι users.. me name, ή no name, έχουμε  πλέον κωδικούς πρόσβασης στην ανεργία, την ευτυχία, την γκρίνια η οποία  – για μένα τουλάχιστον στη δουλειά μου, είναι και πηγή έμπνευσης .

Ποιο μέλλον λοιπόν  έρχεται;


Ο θάνατος, η γέννηση

χωρίς εκπλήξεις;

Η επιστροφή στη σπηλιά;

Θα ταξιδεύουμε  ακίνητοι μπροστά από μια οθόνη;

Θα  βγάζουμε σέλφι με το αληθινό συκώτι και την  γυμνή καρδιά της αγαπημένης μας ;

Που πάει λοιπόν  η φωτογραφία;

Σ’ άλλους, πιο δίκαιους, πλανήτες;

Θα ξανασυναντήσει στο μέλλον  η φωτογραφία την πραγματικότητα;

Δεν ξέρω, αν τα όνειρα θα  έχουν την ίδια ποιότητα στο μέλλον, όπως έλεγε ο φίλος μου ο Γιάννης.

Δεν ξέρω, αν θα έχουν ένα  περιβάλλον,  τρισδιάστατο, τετραδιάστατο, κβαντικό, εφιαλτικό, ή παραδεισένιο, μια νέα ενέργεια, μια ανάλυση 100κ !

Δεν ξέρω, αν η καλύτερη φωτογραφία  θα είναι εκείνη που δεν θα φαίνεται.

Δεν ξέρω αν θα έχουμε ένα μέλλον χωρίς  τη φωτογραφία όπως την γνωρίζουμε.

Γεγονός είναι  ότι το μέλλον  θα μας βλέπει, θα μας ακούει, θα μας σκέπτεται, εμείς θα υπάρχουμε ως εικόνα, ανακατασκευασμένοι, ίσως από το DNA μας, ως ακριβή αντίγραφα.

Eκείνοι ,τώρα, για μας δεν υπάρχουν.

Εδώ και πολλά χρόνια είχα σχεδιάσει και εκθέσει το νεκροταφείο των ανωνύμων καλλιτεχνών όπου ακριβώς, ο καθένας προέβαλλε στο δικό του άσπρο μάρμαρο, το video με τη ζωή και το έργο του, με προηγμένες τεχνολογίες αναπαραγωγής αισθήσεων, μυρουδιάς και άλλων, μετατρέποντας την ανώνυμη ανθρώπινη εμπειρία, σε κοινή θέα, σ’ ένα διαρκώς ανανεούμενο και επισκέψιμο μουσείο, το οποίο λειτουργούσε με ηλιακή ενέργεια, όσο υπήρχε ακόμα ήλιος και πριν επιστρέψει ο άνθρωπος στις σπηλιές.

Σας ευχαριστώ  πολύ, που με ακούσατε

Mανώλης Μπαμπούσης,  Αθήνα,  27/5/2018



Two channel video projection, 18min



The work of Jannis Kounellis through the lens of Manolis Baboussis

Το έργο του Γιάννη Κουνέλλη,  μέσα απο τον φακό του Μανώλη Μπαμπούση

Γνωρίζω τον Γιάννη Κουνέλλη  μέσα από το έργο, τη διαδρομή, τη ζωή του. Γνωρίζω την αγωνία  του για το μέλλον και τη θέση του ανθρώπου στον κόσμο,  τους προβληματισμούς του για τις  ιδέες και τις μορφές  που τους  δίνει η τέχνη.

Γνωρίζω την   αίσθηση του επείγοντος  στο έργο του , την επιμονή,  την πληθωρική  δημιουργική του δύναμη, την  ανατρεπτικότητα, το τεράστιο βάρος του έργου του,  την απίστευτη  ακρίβεια των   πολυσύνθετων,  πολυσήμαντων  και λιτών  μορφών της τέχνης του, την αποφασιστικότητα και την λεπτότητα της  χειρονομίας του.

Γνωρίζω την ανάγκη του να συναντήσει τον άλλον.

Γνωρίζω, τον ποιητή,  αρχιτέκτονα, φιλόσοφο, τον  φίλο Γιάννη Κουνέλλη μέσα από την γενναιοδωρία του.

Τον ευχαριστώ

Μανώλης Μπαμπούσης Αθήνα 2017

«Γνωρίζω τον Μανώλη Μπαμπούση απο το 1994,  όταν φωτογράφησε την έκθεση μου στο πλοίον Ιόνιον στον Πειραιά.

Από  τότε εκτίμησα ιδιαίτερα την συνθετική του ικανότητα να κατανοεί με τα φωτογραφικά μέσα και να αναπαριστά με ακρίβεια το έργο μου στο χώρο, προσεγγίζοντας την ουσία του με άρτια τεχνική και ευρηματικότητα.

Σ ΄αυτά τα χρόνια συνεχούς και απρόσκοπτης συνεργασίας μας , είχα την ευκαιρία να σχηματίσω μια ιδέα  του Μανώλη Μπαμπούση:

του Αρχιτέκτονα που γνωρίζει την ιδέα του χώρου, του ανθρώπου και διανοούμενου. Οι εικόνες του  γεννιούνται με μια καθαρή ποιητική κατεύθυνση, έχουν τους προβληματισμούς μιας νέα ζωγραφικής και ένα μεταφυσικό χαρακτήρα…»

Γιάννης Κουνέλλης, Ρώμη 2012


Something Stupid

Romantso is pleased to present the exhibition Something Stupid

by Manolis Baboussis, which is about:

In the last forty years Manolis Baboussis has been working predominantly with photography. He has covered an itinerary and attained a language which explores issues around memory, institutions, incarceration, the environment, accumulation and loss. His works have consistently been a specific material and tool for social, political and cultural critique.

In this new work he employs different media—objects/ephemeral constructions in a precarious balance, texts, photos and video—and urges us to see the real world in another way full of humour, the assemblage of the various monuments and memories, the name and the lawless, the titles and the wolves, the parody and the transient, the despair, the reality, the utopia as impasses and hope.

He proposes an installation structured into series whose core theme is the non-oblivion of institutions. He promotes as monuments the things that are never said. He suggests that we incorporate into contemporary life and historical conscience what all of us know but is never mentioned.

Baboussis brings together the city’s sights on a large, 6m drawing, the Mnemiopolis or Monument City, and on a large, colourful scale model with assembled objects Illuminated by a video projection of the “guide to the city sights”. The Emperor has no clothes on.

At the same time he fills the exhibition space with monuments of different sizes—the monument to the exiled, the monument to selfies, the monument to the centenary of the 1917 Revolution—and finally with an installation of hundreds of photographs. In an age dominated by exploitation, hypocrisy and cynical transactions, when the crisis of an entire country is promoted as a spectacle, as an opportunity for all kinds of grave robbers, Baboussis puts his photos of the Rio Carnival, the empty seats of the Greek Parliament and the bouzouki nightclubs of the ’80s into a dialogue with the other memorabilia of democracy.

As the curator Apostolis Artinos notes:

The exhibition of Manolis Baboussis is a critical reflection upon the environment of the crisis and is structured around two beleaguered fields. On the one hand, the autistic stagnation of authority and its institutions—administrative, academic, artistic—as shown in a series of drawings of museums and academic facilities in his imaginary city; on the other, an over-accumulation of objects-signs which, despite their pluralism, cannot hide their dead-end multiplicity and multiplication capacity in their cosmic sphere. An artistic gesture that shifts things into the version of a materiality which Giorgio Agamben calls a “parodic object”. A distortive function that presents the object at its noblest but also at its humblest form. A divisive function that also takes over the linguistic core of Baboussis’ work—photographic, visual, poetic—to expose language as a weakness, as a field for applying the inapplicable, the unspoken, what constantly changes course and remains elusive at all its moments of exposure. What escapes from the object is also what preserves it, what imprints it onto the sphere of the intelligible. It is upon this fundamental reversal of the form, its dramatised side, that Baboussis elaborates his critical discourse—to be precise, his dis-enchantment with the state of things.”

Δελτίο τύπoυ

Το Ρομάντσο έχει την χαρά να παρουσιάσει την έκθεση του

Μανώλη Μπαμπούση Something Stupid.

Ο Μανώλης Μπαμπούσης τα τελευταία σαράντα χρόνια, δουλεύει κύρια με την φωτογραφική εικόνα. Έχει διανύσει μια διαδρομή και κατέχει μια γλώσσα η οποία εξερευνά θέματα γύρω από τη μνήμη, τους θεσμούς, τον εγκλεισμό, το περιβάλλον, τη συσσώρευση, την απώλεια. Τα έργα του αποτελούν διαχρονικά ένα συγκεκριμένο υλικό και εργαλείο κοινωνικής, πολιτικής και πολιτιστικής θεώρησης.

Στη νέα του δουλειά με διαφορετικά μέσα: αντικείμενα/κατασκευές εφήμερες και σ’ εύθραστη ισορροπία, κείμενα, φωτογραφίες και βιντεοπροβολές, μας προτρέπει να δούμε με ένα διαφορετικό τρόπο γεμάτο χιούμορ – τον πραγματικό κόσμο, την συν αρμολόγηση των διαφορετικών μνημείων και της μνήμης, το όνομα και τα άνομα, τους τίτλους και τους λύκους, την παρωδία και το παροδικό, την απελπισία, την πραγματικότητα, την ουτοπία ως αδιέξοδα και ελπίδα.

Προτείνει μία ενιαία εγκατάσταση η οποία αρθρώνεται σε ενότητες έργων με κεντρικό θέμα την μη λήθη, την α-λήθεια των θεσμών. Υποδεικνύει ως μνημεία, ό,τι δεν λέγεται. Προτείνει την ένταξη στη σύγχρονη ζωή και ιστορική συνείδηση, εκείνου που όλοι γνωρίζουμε, αλλά δεν μνημονεύεται.

Συγκεντρώνει τα αξιοθέατα της πόλης σ’ ένα μεγάλο σχέδιο έξι μέτρων τη «Μνημειόπολη», και σε μια εκτεταμένη πολύχρωμη μακέτα, με συναρμολογημένα αντικειμένα φωτισμένα από μία βίντεο προβολή του «οδηγού των αξιοθέατων της πόλης». Ο βασιλιάς είναι γυμνός.

Παράλληλα διαμορφώνει έναν αριθμό μνημείων, διαφορετικής κλίμακας σε όλον τον χώρο της έκθεσης – το μνημείο νησί των εξωρίστων, το μνημείο των selfies, το μνημείο των 100 χρόνων από την Οκτώβριανή επανάσταση του 1917 με βίντεο προβολή και τέλος μια μεγάλη εγκατάσταση με εκατοντάδες φωτογραφίες. Σε μια εποχή όπου κυριαρχεί η εκμετάλλευση, η υποκρισία, οι κυνικές ανταλλαγές, όπου η κρίση μιας ολόκληρης χώρας προβάλλεται διεθνώς ως ένα αξιοθέατο, ως ένα μέσο ανάδειξης κάθε λογής τυμβωρύχων, ο Μπαμπούσης παραθέτει τις φωτογραφίες του από το καρναβάλι του Ρίο, την φωτογραφία της Ελληνικής Βουλής με τα άδεια έδρανα, τα μπουζουκομάγαζα του 80, σε ένα διάλογο με τα άλλα ενθύμια της Δημοκρατίας.

Ο επιμελητής της έκθεσης, Αποστόλης Αρτινός γράφει:

«Η έκθεση του Μανώλη Μπαμπούση στοχάζεται κριτικά το περιβάλλον της κρίσης και συγκροτείται γύρω από δύο δοκιμαζόμενα πεδία. Από τη μια η αυτιστική καθήλωση της εξουσίας και των θεσμών της, κυβερνητικών, ακαδημαϊκών, καλλιτεχνικών, όπως φαίνεται σε μια σειρά σχεδίων του από μουσεία και ακαδημαϊκούς χώρους στην φαντασιακή του πόλη, και από την άλλη μια υπερσυσώρευση αντικειμένων – σημείων, που παρά τον πλουραλισμό τους, μαρτυρούν την αδιέξοδη πολλαπλότητα και πολλαπλασιαστικότητά τους στη κοσμική τους σφαίρα. Μια καλλιτεχνική χειρονομία που εκτρέπει την έδρα των πραγμάτων στην εκδοχή μιας υλικότητας που ο Giorgio Agamben θα ονομάσει «παρωδικό αντικείμενο». Μια παρά-ποιητική λειτουργία που διαθέτει το αντικείμενο στην πιο ευγενή, αλλά ταυτοχρόνως, και στην πιο ευτελή του μορφή. Μια διχαστική λειτουργία που εγκαθίσταται και στο γλωσσικό πυρήνα του έργου του Μπαμπούση, φωτογραφικού, εικαστικού, ποιητικού, αποκαλύπτοντας τη γλώσσα ως μια αδυναμία, ως ένα πεδίο εξάσκησης του μη ασκούμενου, του αδιατύπωτου, αυτού που εκτρέπεται διαρκώς, και μένει ασύλληπτο σε όλες τις αποκαλυπτόμενες στιγμές του. Ό,τι διαφεύγει απ’ το αντικείμενο είναι κι αυτό που το διασώζει, αυτό που το ιχνογραφεί στη σφαίρα του νοητού. Πάνω σ’ αυτή τη συστατική αναδίπλωση της φόρμας, στην εκδραματισμένη της πλευρά, φιλοτεχνεί και ο Μπαμπούσης τον κριτικό του λόγο, για την ακρίβεια την από-γοήτευσή του απ’ το καθεστώς των πραγμάτων


Manolis Baboussis, Untitled,  2008, 125×125 cm


04.04.2017 – 03.06.2017

On Tuesday, April 04th 2017, Ileana Tounta Contemporary Art Center presents the group show Integral, part I.

Participating artists:

Alexis Akrithakis, Dimitrios Antonitsis, Eugenia Apostolou, Daniil, Martha Dimitropoulou, Makis Theofylaktopoulos, Costas Coulentianos, Eva Mitala, Frini Mouzakitou, Manolis Baboussis, Ioanna Pantazopoulou, Harry Patramanis, Panos Famelis, Katerina Christidi

Curated by: Ileana Tounta, Dimitrios Antonitsis, Galini Lazani

Visiting hours: Tue – Fri: 12:00 – 20:00, Saturday: 12:00 – 16:00

The exhibition will run until June 03rd 2017.

2010 was the year the crisis began in Greece. After the initial shock, some of us, with greater composure, started to envision the benefits we could obtain as a society. After decades of greed, futility and unrestricted capitalism, the financial crisis could serve as a chance to return to waning values and see the world in its “real” dimensions. Of course, in our minds, the crisis would have been a temporary situation. Nowadays, after 7 years of poverty, unemployment and insecurity –not only in Greece, but in the entirety of Europe- after the waves of immigrants and refugees, any optimism has been erased. We can no longer talk about economic crises of individual countries, but about a crisis which is worldwide, cultural and ethical.

Europe, built upon the ruins of World War II, appears to be rattled by a long-lasting recession, which led to a boundless populism and as a result, the flourishing of phobic extreme right political parties, who came to claim governance even in deeply democratic countries. The exceptionally speedy development of internet and the social media served as a means of public speech for each and every one. Among the benefits which are offered by technology, there was, as a collateral damage, the ease with which these phenomena spread, causing even the misinformation of citizens, through hoax news. “The politics of fear and introversion tends to replace the politics of logic” (Baruch Spinoza). Our fear is no longer personal, nor regional, but existential.

The purpose of this exhibition is to imprint all the above with artists of various generations, whose artworks create the atmosphere of a dark period and ominous perspective.

Upon entering the exhibition area, the visitor receives a sense of entrainment in an unpleasant, threatening environment. The Great Madman, the imposing sculpture of metal by Costas Coulentianos (1982), the Black Skies on Panos Famelis’ drawings, the malformed, unfamiliar forms by Makis Theofylaktopoulos (1990) and Katerina Christidi, as well as the Silent Ways by Eugenia Apostolou, depict the effect that a dismal reality has on a person.

The immobile, “dangerous” flag by Martha Dimitropoulou and the photograph of a characteristic image of the Greek province by Manolis Baboussis, arouses the issue of state identity. The influence of the Greek identity can also be discerned by Daniil’s burlap cloth. By contrast, Alexis Akrithakis’ 1970-1980’s works, the suitcases, are a symbol of perpetual escape. Harry Patramanis’ video of the derelict airport Elliniko highlights this inevitable instinct of flight which every crisis causes, along with its dead end.

The dining table by Dimitrios Antonitsis, leftovers of a past life, refers to the first financial crisis of Greece, during the reign of king Otto. Equally comprehensible is the comment by Ioanna Pantazopoulou, about the devaluation of money as a value in general, through her sculpture of withdrawn banknotes from North Korea.

Eva Mitala’s silk-screens depict the contemporary image of the city. The off-gallery installation The Athénée Project, by Frini Mouzakitou, in the historical Arsakeio Arcade, marks the desolation of a central commercial Athenian avenue, such as Stadiou street, which links two historical city squares, the one of Omonoia sq. and Syntagma sq., with its shops closed and the shutters rolled down, reminiscent of a ghost town.

Ileana Tounta
Athens, March 2017



invites you
Manolis Baboussis, James Bridle, Lydia Dambassina
& Navine G. Khan-Dossos

Saturday 21st and Sunday 22 May 2016
12.00 pm – 21.00 pm
12 Kleovrotou str. Keramikos,
10435, Athens

Fondation Ano Kato takes place in a house that contains four artists and two couples. Manolis Baboussis and Lydia Dambassina are artists living and working in Athens, while James Bridle and Navine G. Khan-Dossos are artists recently arrived in the city. Their positions are all different but while living under one roof their conversations, coffees and glasses of wine have inspired dialogue and discussion, and encouraged mutual support and criticism. They all share an interest in order and chaos, the vertical and horizontal, the local and the international. Fondation Ano Kato opens the doors to this house and these studios to share work in progress and open up the dialogue further.

Manolis Baboussis is an architect, photographer, and visual artist. His work is concerned with institutions, memory and the disintegration of the environment. In 2013 he resigned from his position of professor of Athens Fine Art School. He had solo exhibitions in museums and galleries around the world as well as a retrospective show at the National Museum of Contemporary Art, Athens. In Fondation Ano Kato he presents an installation in progress, combining drawings, objects, photos, texts and a video projection, referring to democracy, through the adoption of new institutions and symbolic monuments with names that correspond to the actual context and function of human relationships entitled Souvenirs of Democracy.

James Bridle is a writer, artist, and technologist. His writes and makes work about politics and technology, society and the Internet. His work has been shown in solo shows in the UK, US, and Germany, in group shows worldwide, and commissioned by organisations including the Victoria & Albert Museum, The Southbank Centre, the Photographer’s Gallery London, Artangel, the Istanbul Design Biennial, the Oslo Architecture Triennale and Guimaraes 2012 European City of Culture. The Fondation Ano Kato presents his installations in progress: An Unrepeatable Experiment and Baddeck. .

Lydia Dambassina is a visual artist working with installations, found objects, photos, texts and videos. She worked as a researcher in psychiatric epidemiology and as an artistic director in film production. For the past eight years her work focuses on the global economic and ethical crisis and the inequalities that are growing exponentially. Her related work Party’s over – Starts over, has been shown in a solo show in the State Museum of Contemporary Art in Thessaloniki in 2012 and in Athens in 2013. The installation in progress she presents for Fondation Ano Kato, entitled Gini Coefficient, has balance as a central motif, perhaps the most ancient symbol of judgment.

Navine G. Khan-Dossos is a visual artist. Among other things, she is interested is the complex relationship between Islam and the West, Orientalism in the digital realm, geometry as information and decoration, image calibration, and Aniconism in contemporary culture. She has exhibited and worked with various institutions, including The Museum of Islamic Art in Doha, Witte de With in Rotterdam, The Delfina Foundation and the Leighton House Museum in London, the Library of Amiens, the A.M. Qattan Foundation in Ramallah and the Benaki Museum in Athens. In Fondation Ano Kato she presents Time is a Tentacle, a new wall painting realised on the exterior of the building.

For more information please contact:

Tel: +302103413406 / +306937005909

Σας προσκαλεί
James Bridle, Λυδία Δαμπασίνα, Navine G. Khan-Dossos
& Μανώλη Μπαμπούση


το Σάββατο 21, και την Κυριακή 22 Μαΐου 2016 από τις 12.00πμ -21.00μμ
Κλεομβρότου 12, Κεραμεικός, 10435 Αθήνα
Τηλ +302103413406, +30 6937005909

Το ίδρυμα Άνω Κάτω λειτουργεί σ’ ένα σπίτι το οποίο περιέχει τέσσερις καλλιτέχνες, και δύο ζευγάρια. Ο Μανώλης Μπαμπούσης και η Λυδία Δαμπασίνα είναι καλλιτέχνες οι οποίοι ζουν και εργάζονται στην Αθήνα, ενώ ο James Bridle και η Navine G. Khan Dossos είναι καλλιτέχνες οι οποίοι έφτασαν πρόσφατα στην πόλη. Έχουν εντελώς διαφορετικές θέσεις παρόλο που ζουν κάτω από την ίδια στέγη, ωστόσο οι συνομιλίες, οι καφέδες κι ένα ποτήρι κρασί έχουν εμπνεύσει το διάλογο και τη συζήτηση, έχουν ενθαρρύνει την αμοιβαία υποστήριξη και κριτική. Όλοι τους μοιράζονται το ενδιαφέρον για την τάξη και το χάος, το κάθετο και το οριζόντιο, την τοπικότητα και τον διεθνισμό. Το ίδρυμα Άνω Κάτω ανοίγει τις πόρτες του σπιτιού και των στούντιο για να μοιραστούμε τα έργα σε εξέλιξη, για να ανοίξει ο διάλογος περαιτέρω. Ο James Bridle είναι συγγραφέας, καλλιτέχνης, και τεχνολόγος. Γράφει και κάνει έργα γύρω από την πολιτική, την τεχνολογία, την κοινωνία και το διαδίκτυο. Η δουλειά του έχει παρουσιαστεί σε ατομικές εκθέσεις στο Ηνωμένο Βασίλειο, τις ΗΠΑ και τη Γερμανία και σε ομαδικές εκθέσεις σε όλον τον κόσμο. Του έχουν ανατεθεί έργα από οργανισμούς όπως το Victoria & Albert Museum, το Southbank Centre, η Photographer’s Gallery του Λονδίνου, η Artangel, η Design Biennial της Κωνσταντινούπολης, η Architecture Triennale του Όσλο και η Guimaraes 2012. Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης 2012. Το ίδρυμα Άνω Κάτω παρουσιάζει μια εγκατάσταση βίντεο σε εξέλιξη με τίτλο Ένα ανεπανάληπτο Πείραμα και το Baddeck (An Unrepeatable Experiment and Baddeck) 


Η Λυδία Δαμπασίνα είναι εικαστικός και δουλεύει με εγκαταστάσεις, objets trouvés, φωτογραφίες, κείμενα και βίντεο. Έχει δουλέψει ως ερευνήτρια στην ψυχιατρική επιδημιολογία και ως καλλιτεχνική διευθύντρια σε παραγωγές ταινιών. Τα τελευταία οκτώ χρόνια η εργασία της περιστρέφεται γύρω από την οικονομική και ηθική κρίση και τις ανισότητες που αναπτύσσονται γεωμετρικά. Η συναφή δουλειά της Party’s over-Starts over, έχει εκτεθεί σε ατομική έκθεση στο Κρατικό Μουσείο Σύγχρονης τέχνης της Θεσσαλονίκης το 2012 και την Αθήνα το 2013. Η εγκατάσταση σε εξέλιξη που παρουσιάζει στο ίδρυμα Ανω Κάτω υπό τον τίτλο Συντελεστής Gini (Gini Coefficient) έχει κεντρικό θέμα τη ζυγαριά, ίσως το αρχαιότερο σύμβολο της δικαιοσύνης.

Η Navine G. Khan-Dossos είναι εικαστικός. Ένα από τα θέματα που την απασχολούν είναι η πολύπλοκη σχέση μεταξύ του Ισλάμ και της Δύσης, ο Οριενταλισμός στο “ψηφιακό βασίλειο” ,η γεωμετρία ως πληροφορία και διακόσμηση, η βαθμονόμηση της εικόνας, και η ανεικονικότητα στη σύγχρονη κουλτούρα. Έχει εκθέσει έργα της και έχει συνεργαστεί με διάφορα ιδρύματα όπως: Το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης στη Ντόχα), το Witte de With στο Ρότερνταμ), το Delfina Foundation και το Leighton House Museum (Λονδίνο), η Βιβλιοθήκη της Αμιάν, το Α.Μ. Qattan Ίδρυμα στη Ραμάλα και το Μουσείο Μπενάκη στην Αθήνα). Στο Ίδρυμα Ανω Κάτω παρουσιάζει , Ο Χρόνος είναι Πλοκάμι (Time is a Tentacle), μια καινούργια τοιχογραφία ζωγραφισμένη πάνω στο εξωτερικό μέρος του κτιρίου.

Ο Μανώλης Μπαμπούσης είναι αρχιτέκτονας, φωτογράφος, και εικαστικός. Η δουλειά του αφορά τους θεσμούς, τη μνήμη και την καταστροφή του περιβάλλοντος. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές έκθεσεις σε μουσεία και γκαλερί της Ελλάδας και του Εξωτερικού καθώς και αναδρομική έκθεση στο Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης στην Αθήνα. Το 2013 παραιτήθηκε από την θέση του καθηγητή της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών. Στο ίδρυμα Άνω Κάτω παρουσιάζει μια εγκατάσταση σε εξέλιξη που συνδυάζει σχέδια, αντικείμενα, φωτογραφίες, κείμενα και μια βίντεο προβολή. Η εγκατάσταση αφορά σκέψεις γύρω από τη δημοκρατία και πραγματοποιείται μέσα από την υιοθεσία νέων θεσμών και συμβολικών μνημείων με ονόματα που αντιστοιχούν στα σημερινά συγκείμενα, δεδομένα και λειτουργίες των ανθρωπίνων σχέσεων, με τίτλο Ενθύμια της Δημοκρατίας. (Souvenirs of Democracy)

Για περισσότερες πληροφορίες :

+302103413406, +30 6937005909


Manolis Baboussis, 2012



Manolis Baboussis, from video anatomies


Το Εικαστικό Τμήμα της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών, σας προσκαλεί στην ομιλία τού Μανώλη Μπαμπούση για το έργο του,
τη Δευτέρα, 30 Μαρτίου 2015 στις 18:00 μ.μ.
στην αίθουσα «Ντε Κίρικο» του Εργοστασίου της ΑΣΚΤ.
Θα προλογίσει ο κ. Κώστας Ιωαννίδης, Επίκουρος Καθηγητής του Τμήματος Θεωρίας και Ιστορίας της Τέχνης της Ανωτάτης Σχολής Καλών Τεχνών.
Ο Μανώλης Μπαμπούσης, φωτογράφος, εικαστικός καλλιτέχνης, αρχιτέκτονας, Ομότιμος Καθηγητής της ΑΣΚΤ, θα παρουσιάσει συνολικά τη δουλειά του, από το 1973 έως σήμερα. Θα ακολουθήσει διάλογος με τον κ. Ιωαννίδη, τους φοιτητές και το κοινό.
Ο Μπαμπούσης τελείωσε τις αρχιτεκτονικές του σπουδές στο Πανεπιστήμιο της Φλωρεντίας. Σπούδασε αναστηλώσεις στη Ρώμη. Εργάστηκε σαν αρχιτέκτονας, φωτογράφος, καλλιτεχνικός διευθυντής και συνεργάζεται από το 1994 με τον Γιάννη Κουνέλλη. Θεμελίωσε το εργαστήριο φωτογραφίας της ΑΣΚΤ, στο οποίο και δίδαξε την εικαστική προσέγγιση με τα μέσα της φωτογραφίας από το 1999 έως το 2013.
Έχει πραγματοποιήσει πολλές ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε Μουσεία και χώρους τέχνης στην Ελλάδα και το Εξωτερικό. Μονογραφίες του έχουν εκδοθεί από το ΕΜΣΤ, το CAMeC, το Μουσείο Μπενάκη, το Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα και τις εκδόσεις Εξάντας. Έργα του βρίσκονται σε Μουσεία και ιδιωτικές συλλογές στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το έργο του Μανώλη Μπαμπούση από τη δεκαετία του 1970 μέχρι σήμερα διερευνά με συνέπεια και εμμονή την αλλοτρίωση του ατόμου και του περιβάλλοντος. Από το slide show και τις δράσεις που έκανε στα ψυχιατρεία στα μέσα του 1970, τις εικόνες της μελαγχολικής Αθήνας από τα μέσα του 1980 έως σήμερα, τις λήψεις στα υπόγεια των τραπεζών και των ΑΤΜ σε όλο τον κόσμο από τα τέλη του 1990, τις φωτογραφίες των δημοσίων υπαλλήλων και τις εικόνες καταγραφής θεσμών, μέχρι τους οικοδομικούς σκελετούς τη δεκαετία του 2000, τα slide shows “Greek aesthetics”, την εγκατάστασή του με το «απαγχονισμένο» χρηματοκιβώτιο βάρους δύο τόνων, το τσιμεντένιο τείχος στηριγμένο πάνω σε εύθραυστες καρέκλες, την ενότητα των σχεδίων του με τίτλο «εκτός σχεδίου» και τη video προβολή «Υπόσχεση», ο Μπαμπούσης μας μιλάει για τη δική μας μοίρα ως ανθρώπινων υπάρξεων στον σύγχρονο κόσμο που γίνεται όλο και πιο αδιαπέραστος στην επιδερμική ματιά εκείνου που αποσυνδέει το οράν από την παρατήρηση και την κατανόηση.
Πειραιώς 256, 18235 Ρέντης / Tηλ. επικοινωνίας: 210-3897155, 210-4801259.

Μαρία Μαμαλίγκα

Υπεύθυνη Αυτοτελούς Τμήματος Πινακοθήκης,
Εκθέσεων, Φωτογραφικού Αρχείου
και Ντοκουμέντων της ΑΣΚΤ
Τηλ: 210 3897155 Email:




Δεν χρειάζεται να αναφερθώ εδώ,  διεξοδικά στο ζήτημα αν  η φωτογραφία είναι τέχνη ή όχι, το θέμα αυτό έχει ήδη απαντηθεί από την ίδια την ιστορία της τέχνης,  και αποτελεί μέρος της ιστορίας της  φωτογραφίας. Σήμερα η σύγχρονη  φωτογραφία δεν έχει ανάγκη από δικηγόρους υπάρχει  εδώ και δεκαετίες σε όλα τα σημαντικότερα  Μουσεία  σε όλον τον κόσμο  στις  μεγαλύτερες συλλογές  σύγχρονης τέχνης και διδάσκεται  στις περισσότερες Σχολές  Τέχνης  ως  κύρια κατεύθυνση, ισότιμα με τα άλλα γνωστικά  αντικείμενα, αλλά όχι στην Ελλάδα.

Η τυπική διάκριση, από τη δεκαετία του 1960-70, ανάμεσα σε φωτογράφους και καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν τη φωτογραφία, σχεδόν εξαφανίσθηκε.

Σήμερα υπάρχουν καλλιτέχνες που έχουν διαλέξει συνειδητά τη φωτογραφία, χωρίς να αισθάνονται την ανάγκη να αποδείξουν τις αρετές και τις δυνατότητες του μέσου, γιατί έχουν στην πλάτη τους 184 χρόνια ιστορίας. Μετά το 1970 γενικεύεται η χρήση του φωτογραφικού μέσου από τους καλλιτέχνες της νέας πρωτοπορίας, από τα κινήματα της στάσης και της συμπεριφοράς σαν καταγραφή των δράσεων τους.

Συγχρόνως η φωτογραφία μπαίνει στο πεδίο της τέχνης και δεν είναι πια ένα μέσο εγκλωβισμένο στην ιστορία του, ανίκανο να πλέξει μια διαλεκτική με τις τέχνες, τις οποίες ονομάζουμε εικαστικές. Πρώτα η φωτογραφία, ήταν εικόνα, ίχνος, κειμήλιο. Εικόνα πρόσκαιρη και εύθραυστη.

Το 1980 εμφανίστηκε αυτό που ο ιστορικός τέχνης Jean François Chevrier ονόμασε η «μορφή-πίνακας» , αναφέρεται σε καλλιτέχνες όπως ο Καναδός Jeff Wall ή ο Γάλλος Jean Marc Bustamante και άλλοι .

Οι δύο εκθέσεις – σταθμοί υπήρξαν οι:

Μια άλλη αντικειμενικότητα, (Une autre objectivité) στο Παρίσι και Φωτογραφία-τέχνη (Photo-kunst), στην Στουτγάρδη, και οι δύο το 1989.  (…)Το 1990 στην Μπιενάλε της Βενετίας, δίνεται το βραβείο γλυπτικής στους Bernd και Hilla Becher, δηλαδή σε φωτογράφους που προέρχονται από την εννοιολογική τέχνη, οι οποίοι με μια αντικειμενική αντίληψη αρχειοθετούν μεθοδικά βιομηχανικά κτίρια που εξαφανίζονται.

Το 1991 η έκθεση του φωτογραφικού έργου της Susanne Lafont γίνεται στην Galerie Nationale du jeu de Paume στο Παρίσι, χώρος αποκλειστικά για εκδηλώσεις ζωγραφικής και γλυπτικής.

Δύο έργα λοιπόν καθαρά φωτογραφικά συνδέονται και επίσημα   υπό την αιγίδα των θεσμών: Μπιενάλε της Βενετίας, Μουσείο του Jeu de Paume με τη γλυπτική και τη ζωγραφική.

Γεγονός επίσης είναι, ότι σήμερα  υπάρχουν πολυάριθμοι «καθαροί φωτογράφοι» που προέρχονται κύρια από σχολές Καλών Τεχνών, όπως π.χ. ο Andrea Gursky, ο Thomas Struth, ο Sugimoto, ο G. Hοrsfield, ο Jeff-Wall και πολλοί άλλοι. Εντάσσουν τη δουλειά τους στο θεσμοθετημένο χώρο της σύγχρονης τέχνης και ορίζουν τον εαυτό τους ως καλλιτέχνες.

Οι διαχωρισμοί, οι ορισμοί και οι αυθαίρετες ομαδοποιήσεις έχουν αποδειχθεί ιστορικά εύθραυστοι και εφήμεροι. Δεν αντέχουν.

Όπως λέει η ιστορικός Dominique Baqué «Ιστορικά αυτές οι συζητήσεις γίνονται κάθε φορά που οι ερμηνείες ψάχνουν μια αξία ειδικότητας δίπλα στο μέσο και όχι δίπλα στις καλλιτεχνικές διαδικασίες».Ο Κουνέλλης αναφέρει ότι:

«Τα σύνορα πρέπει να πέσουν σε μια ερμηνεία πιο διεθνή, που πρέπει να αντιμετωπίσουμε και ένας καλλιτέχνης πρέπει να ξέρει να ερμηνεύει και να εκφράζει.». Ακριβώς, όλοι συμφωνούμε ότι ο καλλιτέχνης πρέπει να ξέρει και να γνωρίζει, η Σχολή  έχει την ευθύνη να του δώσει  τις γνώσεις  και να τον βοηθήσει να μάθει το τι γίνεται στον κόσμο πέρα από τα δικά της σύνορα.

Πως  διδάσκεται η φωτογραφία στις Σχολές Καλών Τεχνών.

Οι μορφές της φωτογραφίας στην τέχνη διδάσκονται ως κατεύθυνση  με διαφορετικά ονόματα, στις περισσότερες Σχολές  Τέχνης της Ευρώπης και της Αμερικής.

Πρώτον: Αν θεωρούν την  τέχνη  ως ενιαία,  απονέμουν δίπλωμα Εικαστικού καλλιτέχνη, υιοθετώντας την ανάλογη δομή,  δηλαδή την εκπαίδευση στις διαφορετικές μορφές και μέσα, όπως εκείνα της ζωγραφικής, της Γλυπτικής, του Βίντεο, της Φωτογραφίας, κτλ. των οποίων διδάσκονται την αισθητική και την τεχνική.

Σε αυτή την περίπτωση οι καθηγητές του ενιαίου  Εικαστικού Τομέα, ή τμήματος της Σχολής, είναι όλοι καλλιτέχνες που χρησιμοποιούν ένα, ή περισσότερα μέσα: είναι  Ζωγράφοι, Γλύπτες,  Εικαστικοί Φωτογράφοι ,Βιντεοκαλλιτεχνες, Συνδιαστικοί καλλιτέχνες, οι οποίοι ισότιμα και ανάλογα με το πρόγραμμα σπουδών κάθε σχολής  καθοδηγούν  τον σπουδαστή  στη σύνθεση του εικαστικούς του έργου.

Δεύτερον: Αν θεωρούν  ότι η  τέχνη  έχει διακριτές κατευθύνσεις τότε απονέμουν το δίπλωμα του  ζωγράφου,  του Γλύπτη,  του Βίντεο καλλιτέχνη,  του  Εικαστικού Φωτογράφου,  του Χαράκτη, κτλ.  και  σε αυτή τη περίπτωση λειτουργούν αντίστοιχοι τομείς, ή τμήματα: Ζωγραφικής Γλυπτικής, Χαρακτικής , Νέων Μέσων, Πολύμεσων, Φωτογραφίας, κτλ.  που  συντονίζουν τις σπουδές  τους.

Τον Δεκεμβριο του 2012  κατέθεσα στη Σχολή μια έρευνα γύρω  από  τις κατευθύνσεις  τις οποίες προσφέρουν έγκυρες  Ανώτατες Σχολές Καλών Τεχνών, ως Σχολές, Ακαδημίες, ή  τμήματα, και  η καταγραφή  τους αναδεικνύει τους τομείς σε 50 Σχολές  Τέχνης 14 χωρών.

Διαπιστώνεται  ότι  πέραν  της Ζωγραφική,ς Γλυπτικής, Χαρακτικής, οι οποίες είναι και οι  μοναδικές θεσμοθετημένες κατευθύνσεις της ΑΣΚΤ από το 1930! στις  Σχολές  Τέχνης- του αντιπροσωπευτικού δείγματος της  έρευνας- υπάρχουν οι παρακάτω τομείς  με τις εξής ονομασίες :

– Η Φωτογραφία  διδάσκεται στο σύνολο σχεδόν, των Εικαστικών Σχολών:

είτε σε αυτόνομο τομέα

είτε ως ισότιμο εργαστήριο ενταγμένο σε τομέα, ή τμήμα με διαφορετικές ονομασίες


– ή Πολυμέσα/οπτικη επικοινωνία

– ή Εικαστικά Μέσα δηλ. φιλμ βιντεο φωτογραφία,  ψηφιακά μέσα

– ή Τέχνη των μέσων δηλ. φιλμ βιντεο φωτογραφία, ψηφιακά μέσα,ηχος σχεδιο, χαρακτική, κατασκευη αντικειμένου

– ή Νέα  Μέσα

– ή Ψηφιακά μέσα δηλ.φιλμ βιντεο φωτογραφία

– ή Φιλμ και σπουδές των μέσων

– ή Ενιαία  κατεύθυνση εικαστικών Τεχνών

Δίδονται επίσης οι  κατευθύνσεις:

– σε τέχνες του χώρου

– σε Γραφικές τέχνες

– σε Σκηνογραφία

– σε Βιομηχανικό σχέδιο

Επίσης παρέχουν  περιοχές κατευθύνσεων που περιλαμβάνουν  γνωστικά αντικείμενα  τα οποία κατατάσσουν ως :

– Δύο  διαστάσεων δηλ. ζωγραφική φωτογραφία, χαρακτική , ψηφιακά μέσα

– Τριών διαστάσεων δηλ. κατασκευές στον χώρο, γλυπτική  και με ήχο-φως

– Τεσσάρων διαστάσεων δηλ. φιλμ, βίντεο συγγραφή για την τέχνη, περφορμανς και ήχο

– Χ διαστάσεων ( υβριδικές πειραματικές προσεγγίσεις, διαδρομή διαμέσου όλων των διαστάσεων)

Η διδασκαλία της  φωτογραφίας  στην  ΑΣΚΤ γίνεται στο εργαστήριο φωτογραφίας, το οποίο ιδρλυθηκε1999, και  διεύθυνα με αυτόνομο διδακτικό έργο  επί 15 χρόνια ως το μοναδικό μέλος ΔΕΠ. Όταν προσλήφθηκα   υπήρχε η φωτογραφία στο πρόγραμμα σπουδών  χωρίς να διδάσκεται ως  στοιχεία φωτογραφίας- τεχνικό μάθημα  2ώρες τη βδομάδα για 2 εξάμηνα.

Εισηγήθηκα  και έγινε αποδεκτό  ως  ένα από τα 13 εργαστηριακά μαθήματα επιλογής με  ελάχιστη παρουσία 6ώρες την εβδομάδα και  διάρκεια  2, ή 4, ή 6 εξάμηνα, δηλαδή ένα βήμα από τα να γίνει κατεύθυνση, με  συγκεκριμένο πρόγραμμα σπουδών, με αρκετούς φοιτητές να κάνουν τη διπλωματική τους  στο εργαστήριο φωτογραφίας,  ουσιαστικά, αλλά τυπικά  την έκαναν στο εργαστήριο κατεύθυνσης τους. Τη διπλωματική τους την βαθμολογούσαν όμως  οι  Διευθυντές  των εργαστηρίων στο οποίο ανήκαν  οι Χαράκτες, οι Ζωγράφοι, οι Γλύπτες αλλά όχι ο καθηγητής Φωτογραφίας που  επέβλεπε   τη δουλειά τους,  για 3  ακόμα και  για τέσσερα χρόνια!

Στόχος του  εργαστηρίου ήταν οι φοιτητές  ν’ αναπτύξουν  με τα μέσα της φωτογραφίας μια προσωπική εικαστική προσέγγιση, δηλαδή να κατανοήσουν με όρους εικαστικούς την ιδιαιτερότητα των διαφορετικών  μορφών και των μέσων της  φωτογραφικής εικόνας, όλων των τάσεων  όπως αυτές νοούνται ως τρόποι καλλιτεχνικής έκφρασης σε ένα διάλογο με τις αισθητικές αντιλήψεις που διαμόρφωσαν την τέχνη στον 20 αιώνα, έτσι ώστε όχι μόνο να γίνει αντιληπτό το εύρος των δυνατοτήτων που τους δίνει το μέσο αλλά και να διαμορφώσουν κριτικά το έργο τους στην τέχνη.

Παράλληλα με το διάλογο γύρω από την αισθητική προσέγγιση και τις τεχνικές ιδιαιτερότητες των διαφόρων ασκήσεων, που έπρεπε να φέρουν σε πέρας  με το καλημέρα,  διερευνούσα με τη μορφή σεμιναρίου την ιστορία της  φωτογραφίας, σε διάλογο με την συνολική διαδρομή της σύγχρονης τέχνης.

Και φυσικά διδάσκονται  οι τεχνικές της φωτογραφίας,  της λήψης και της επεξεργασίας  σε ένα καλά εξοπλισμένο εργαστήριο.

Διατηρήσαμε  την πολύ καλή υποδομή, τον θαυμάσιο και μοναδικό αναλογικό εξοπλισμό του εργαστηριού που σταδιακά μετατρέπεται  σε ψηφιακό.   Διαθέτει ένα ενημερωμένο site το όπου μπορείτε να δείτε αναλυτικά το  πρόγραμμα σπουδών  του, τη βιβλιογραφία,  τις δραστηριότητες και τις δουλειάς  όλων των σπουδαστών του για τα  τελευταία 14 χρόνια.

Και ενώ υπάρχει αυτή η θαυμάσια υποδομή δεν υπήρξε ο αντίστοιχος τομέας. Γιατί… ;

Θα αναφερθώ στις ενέργειες που έχουν γίνει για την σύσταση ενός νέου τομέα. Τα τελευταία 10 χρόνια.

Η  σύσταση του νέου Τομέα ψηφίσθηκε  σε δύο συνεχόμενες συνεδριάσεις το 2005, ομόφωνα, από το σύνολο των μελών ΔΕΠ και το σύνολο των φοιτητών. Η διατύπωση που ετέθη  σε ψηφοφορία  και ψηφίσθηκε παμψηφεί  ήταν :

Ονομασία: Τομέας Πολυμέσων και Ψηφιακής Τεχνολογίας.

Η Α.Σ.Κ.Τ  το 2006 έστειλε   σχέδιο  Υπουργικής απόφασης στο Υπουργείο για τη σύσταση του νέου τομέα.

Με πληροφόρησαν ότι το Υπουργείο   ζήτησε  «προφορικά»,  περαιτέρω διευκρινήσεις, για  τη σύσταση του νέου τομέα σύμφωνα με τις ισχύουσες διατάξεις. Επί πλέον  ειπώθηκε ότι ενημέρωσε  πάντα «προφορικά» ότι η σύσταση  νέου τομέα, με κατεύθυνση,  η οποία φέρει  συστατικό   όνομα   Ψηφιακή Τεχνολογία   περιλαμβάνει   γνωστικά αντικείμενα  τα οποία  έχουν τεχνολογική κατεύθυνση  και όχι καλλιτεχνική.

Έγινε επιτροπή για τις διευκρινήσεις μόλις το 2009!  για  ένα νέο όνομα, και έγινε και  η πρόταση. Έγιναν και άλλες  προτάσεις  και πολυάριθμες επιτροπές και ημερίδες από το 2006 έως σήμερα   Συνολικά  έχουν περάσει από το 2005  9 χρόνια  και δεν έχει γίνει ακόμα τίποτε. Ακούω  σήμερα, ότι θα γίνει… ακούω  με ενδιαφέρον ο τι οι  ίδιοι  τρεις Τομείς θα μετονομασθούν  απλά, σε ισάριθμα  Τμήματα, άκουσα   πάλι, ότι  ίσως  θα γίνει και  ένας Τομέας Μέσων, αλλά δεν  θα δίνονται  νέες κατευθύνσεις, η λέξη Φωτογραφία, εκ παραδρομής δεν αναφέρεται…?  θα μπει ως υπότιτλος ,ή θα αλλάξει και όνομα?  Θα γίνονται  σπουδές γενικά… τι σημαίνει έμφαση, σε ποια γνωστικά αντικείμενά, πότε θα γίνει, τι θα περιλαμβάνει  το Πρόγραμμα Σπουδών σε ποια εργαστήρια θα γίνεται, ποίος θα τα διευθύνει  και  πως θα πιστοποιούνται οι Σπουδές?

Θα σας αναφέρω ενδεικτικά  μια συγκεκριμένη  καλή πρόταση    που είχε γίνει για έναν  νέο   τομέα  με όνομα Τομέας Πολλαπλών  Εκφραστικών Μέσων( Φωτογραφία-Βίντεο-Πολυμέσα- (Multimedia)

Ως Μέσα νοούνται: Τα πολλά εκφραστικά μέσα, οι  Μορφές της Αναλογικής και Ψηφιακής  Φωτογραφικής Εικόνας, η  Βιντεοτέχνη, τα  Διαδραστικά πολυμέσα και τα  διαδικτυακά καλλιτεχνικά έργα όπως αυτά προκύπτουν και νοούνται ως μορφές, τρόποι και μέσα καλλιτεχνικής έκφρασης στην σύγχρονη  τέχνη.

Η πρόταση αφορούσε ανεξάρτητα εργαστήρια  (φωτογραφίας-βιντεοτέχνης-πολυμέσων) ),  που συγκροτούν έναν τομέα , ή τμήμα, αντιληπτό, σαν ένα πρόγραμμα σπουδών με  το οποίο  διδάσκεται  συνδυαστικά ενιαία, η αισθητική και οι μορφές της  τέχνης με διαφορετικά μέσα,  σε διαφορετικά  αυτόνομα εργαστήρια με υπεύθυνους τους  αντίστοιχους καλλιτέχνες καθηγητές   του τομέα  να κατευθύνουν κατόπιν ισότιμης επιλογής τους, φοιτητές έως και την εκπόνηση του διπλώματος.

-Τέλος  μία σύγχρονη,  καθ’ όλα εφικτή και ολοκληρωμένη  εναλλακτική πρόταση ήταν  η συνδυαστική  διδασκαλία των μέσων με την καθιέρωση της ενιαίας κατεύθυνσης, όπως γίνεται σε πολλές Σχολές την Ευρώπη εδώ και πολλά χρόνια.

Αν  αυτό  γίνει, θα λυθεί και το θέμα της εμβάθυνσης  της έμφασης  όπως ακούω τώρα, διαχρονικά  και για  όλες τις πιθανές νέες κατευθύνσεις.

Σε αυτήν τη περίπτωση  δημιουργούνται 3 τομείς, ή τμήματα:

– Ένας, ο εικαστικός όπου εντάσσονται ως έχουν   όλα τα εργαστήρια ζωγραφικής, γλυπτικής χαρακτικής  και προστίθενται  τα εργαστήρια της φωτογραφικής εικόνας   των πολυμέσων, και της  βιντεοτέχνης

–  Δεύτερος, όλων των μαθημάτων επιλογής με ένα νέο  όνομα το οποίο εμπεριέχει και τις τεχνικές  τους, ή δύο: ο ένας τα μαθήματα επιλογής  και ο άλλος μόνο τις τεχνικές.

-και τρίτον, ο θεωρητικός, επανιδρύεται ως τομέας στο Εικαστικό τμήμα, αν είχα χρόνο θα εξηγούσα και το γιατί ( δεν αρκεί η συστέγαση με ένα τελείως ανεξάρτητο τμήμα) .

Ο ενιαίος  Εικαστικός τομέας θα έδινε τη δυνατότητα να εντάσσονται  στο δυναμικό της  Σχολής προσωπικότητες  καλλιτέχνες  που δεν ανήκουν  σε μία ειδικότητα.

Θα κλείσω θέτοντας  μια σειρά φαινομενικά  ρητορικά διλήμματα, που όμως δείχνουν και τις  ιδιαιτερότητες  και τα όρια της Εικαστικής  Ανώτατης Εκπαίδευσης στην Ελλάδα.

Η ζωγραφική  γνωρίζουμε όλοι  ότι είναι μια πολύ σημαντική ιστορική  μορφή τέχνης  με παράδοση αιώνων. Είναι όμως, ο αποκλειστικός φορέας της τέχνης , είναι ένα  μέσο, ένας τρόπος και  μια μορφή της τέχνης….. που  αντιστοιχεί σε μια  και μόνο κατηγορία αντικειμένων, ή είναι μια έννοια η οποία περιλαμβάνει  και όλες τις άλλες μορφές  τέχνης?

Η αναλογία  που έχουν τα  εργαστήρια ζωγραφικής  σήμερα  – στην ΑΣΚΤ είναι 60%, ήταν και πολύ υψηλότερη  πριν συνταξιοδοτηθούν  καθηγητές τους. Κατέχει διαθέσιμους χώρους και  διδακτικό προσωπικό  που καταλαμβάνουν περίπου έως και το 70%-   με  τη  γλυπτική 25% , και τη  χαρακτική το 15%. Την πολυφωνία την έχει ανάγκη μόνο η ζωγραφική?

Η γλυπτική είναι ολιγότερο τέχνη  και η χαρακτική πιο λίγο? Η φωτογραφία το βίντεο? Καθόλου?

Υπάρχουν  θεσμοθετημένες κατηγορίες καλλιτεχνικών  έργων   πρώτης και δεύτερης  κατηγορίας, η υπάρχει περισσότερη ζήτηση ζωγραφικής από τη  Γλυπτική?  Για το βίντεο και τη φωτογραφία  δεν υπάρχει καθόλου ζήτηση  στην αγορά  της Ελλάδας ? Οι  Σχολές προσαρμόζονται?

Πως μπορεί να αναπτυχθούν νέα γνωστικά αντικείμενα όταν οι εισαγωγικές και το πρόγραμμα σπουδών είναι περίπου θεσμικά  και γραφειοκρατικά  τα ίδια  εδώ και σχεδόν  έναν αιώνα ?

Το αν η φωτογραφία και το βίντεο τα διαδραστικά  μέσα είναι τέχνη  ή όχι  εξακολουθεί στην Ελλάδα να είναι ένα ζήτημα και γιατί?

Η φωτογραφία είναι  βοηθητική  της ζωγραφικής της χαρακτικής της Γλυπτικής ή εκείνα είναι βοηθητικά της φωτογραφίας του βίντεο, των πολυμέσων?

Είναι εφαρμογές?

Υπάρχει εφαρμοσμένη  ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική, όπως εφαρμοσμένη φωτογραφία?

Εικαστικός καλλιτέχνης   σημαίνει ότι κάποιος είναι  ζωγράφος/ γλύπτης χαράκτης/ φωτογράφος  βιντεοκαλλιτέχνης, αυτόνομα, ή   υποχρεωτικά και συνδυαστικά ? Σήμερα όταν μιλάμε για ζωγραφική γλυπτική χαρακτική, φωτογραφία  βίντεο ,διαδραστικά εννοούμε μια αυτόνομη ειδικότητα ή μια ενιαία αντίληψη?

Καλλιτέχνες είναι  μόνο  όσοι ασχολούνται με μορφές τέχνης  όσες   είναι και οι κατευθύνσεις  της Σχολής προτίμησης τους ?

Αν η φωτογραφία  και το βίντεο τα διαδραστικά, τα πολλαπλά μέσα   είναι τέχνη και είναι ισότιμα με τη ζωγραφική, τη γλυπτική  και την χαρακτική ,

τότε  γιατί δεν διδάσκονται ισότιμα στην Σχολή?

Αν θέλανε  να διδάξουν  για παράδειγμα,  η Μαρίνα  Αμπράμοβιτς, ή ο  Jeff Wall, ή ο Bill Viola  σε ποιο τομέα η τμήμα, θα τους  ενέτασσε η ΑΣΚΤ?

Γιατί χρειάζεται, να έχεις πτυχίο χαράκτη , για να σου επιτρέπεται να βαθμολογείς βίντεο και φωτογραφία. Αλλά αν είσαι βιντεοκαλλιτεχνης, ή φωτογράφος να μην μπορείς να βαθμολογείς  χαρακτική?

Γιατί δεν συμμετέχουν, όλες οι  βαθμίδες, ή τουλάχιστον  οι αναπληρωτές καθηγητές στη βαθμολόγηση των πτυχίων ?

Ας σταματήσω εδώ… έχω εξηγήσει  αναλυτικά τους λόγος παραίτησης  μου από τη θέση του εκλεγμένου Αντιπρύτανη, με επιστολή στους συναδέλφους μου.

Όταν θα γίνει κατανοητό ότι ο τρόπος διεξαγωγής των Εισαγωγικών Εξετάσεων, των  Διπλωματικών, της βαθμολόγησης τους, η μη  ένταξη της φωτογραφίας, της βίντεο τέχνης, των  πολυμέσων σ’ ένα Πρόγραμμα Σπουδών σύνθετης κατεύθυνσης που θα συντόνιζε ένας νέος Τομέας, ή  όταν η  Φωτογραφία πέρα από μάθημα επιλογής,  δεν αποτελεί κατεύθυνση όπως η Χαρακτική  στον Τομέα της οποίας ανήκει, είναι  πρόβλημα της Σχολής  και  όχι  προσωπικό, ή συντεχνιακό,- τότε θα βρεθούν και οι λύσεις.


Η επιστολή παραίτησης του Μανώλη Μπαμπούση από τη θέση του Καθηγητή της ΑΣΚΤ


Η επιστολή παραίτησης του Μανώλη Μπαμπούση από τη θέση του Αντιπρύτανη της ΑΣΚΤ

sel1 sel2


Το εργαστήριο φωτογραφίας της ΑΣΚΤ 1999-2013



















636-e-kipos-pergola-  637-kipos-2







Manolis Baboussis / Skeletons

Benaki Museum, 138 Pireos St. & Andronikou St.

Opening 6 December 2010, runs through 9 January 2011

On Monday 6 December 2010, at the Pireos Street Annex of the Benaki Museum, opens the solo, retrospective exhibition of Manolis Baboussis, an artist well-known for his particular approach to contemporary photography since the early 70s. The exhibition, titled Skeletons, presents forty-five photographs and two video projections of photographs, which relate to his overall oeuvre, focusing specifically on his work from 2003 to this day.

Skeletons allude to the organization of a system of elements that constitute the buttress of a form in space. In the unfinished buildings, which are constructed in an uncontrolled fashion around us, the form that will come to surround the skeleton is not visible. In this exhibition, Baboussis emphasizes the wounds in the untouched landscape, the grouping and leading, the copying and pasting of attitudes and forms, symbolically juxtaposing, in one group of works, the notion of subversion. He presents both the “ornaments” and the destruction and beauty of nature. He observes places where unsettled issues hover and dissonances prevail, as well as those who don’t seem to be looking at anything. Behind his austere and distantiated frames, where apparent events are absent, numerous subjects are revealed and traversed.

Baboussis’ relationship with photography began in the early 70s, through both his (uncommon for the time) head-on colour perspectives of empty spaces and actions in social and institutional space. Earlier on in his career, his photographic oeuvre was organized in the form of colour slides that were projected onto walls, while later on he would systematically deal with the notion of the photographic tableau.
The exhibition features a video projection of his historical work-action Volterra (1974), as well a video projection of colour photographs on two screens with sound, titled Judgment (2006).
Baboussis’ photographs investigate the entrapment and encirclement of human existence, the built environment, nature and its organization, the various institutions. The artist addresses the consumerist and visual accumulation in its extreme forms. He is commenting on the gaze itself. Baboussis poses questions with his images, involving the viewer in the dialogue, which he establishes between his own works, in the exhibition space.

The exhibition is accompanied by a bilingual catalogue with texts by Manolis Baboussis, Christopher Marinos, the exhibition curator, and Eleni Papargyriou.

Manolis Baboussis was born in Athens in 1950. After completing his architectural studies at the University of Florence, he studied restoration in Rome. In 1981 he held his first solo exhibition in Athens. Among the numerous solo exhibitions he has mounted are: National Museum of Contemporary Art, Athens (2003), Macedonian Museum of Contemporary Art, Thessaloniki (2003), Museum of Photography, Thessaloniki (2007), Museum of Modern and Contemporary Art, La Spezia (2006), Central European House of Photography, Bratislava (2008), New York Photo Festival (2009), Galeria Hilario Galguera, Mexico City (2007), and he has also participated in many international group exhibitions, such as Art and Photography, 1960–2000, Photomedia Europe, Triennale di Milano (1999), International Biennial of Art, Seville (2005), Breakthrough Greece, Madrid (2004). Since 1999 he has been teaching as an associate professor at the Athens School of Fine Arts, where he was also elected vice-rector in 2010.

The exhibition is curated by: Christopher Marinos

CATALOGUE AND EXHIBITION SPONSORS: Niarchos Foundation and Hellenic Postbank



Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα / Αρματολών & Κλεφτών 48

6 Φεβρουαρίου – 22 Μαρτίου 2014

Την Πέμπτη 6 Φεβρουαρίου, στις 19:30, θα εγκαινιαστεί στο Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα η νέα ατομική έκθεση του Μανώλη Μπαμπούση
με τίτλο «Εκτός Σχεδίου». Η έκθεση θα διαρκέσει μέχρι τις 22 Μαρτίου 2014.

Ο Μανώλης Μπαμπούσης στη νέα ατομική του έκθεση, με τίτλο Eκτός Σχεδίου, παρουσιάζει ένα σύνολο έργων το οποίο αποτελείται από μια εγκατάσταση, σχέδια, φωτογραφίες, κείμενα του ίδιου του καλλιτέχνη και μια βιντεοπροβολή. Τα έργα αφορούν σκέψεις γύρω από τη μνήμη, την απώλεια, το περιβάλλον, τα εκτός σχεδίου, την αθην-απολη, τη φανταστική πόλη Μπαμπου – city και μια σειρά από μνημεία, όπως αυτό του νεκροταφείου των ανώνυμων καλλιτεχνών.
Ο επιμελητής της έκθεσης Αλέξιος Παπαζαχαρίας γράφει:
«…Τώρα όλα αυτά τα σχέδια αποτελούν τα προσχέδια και τις μακέτες μιας τόσο φανταστικής πόλης όσο και μιας πραγματικής κοινωνίας, για την οποία ο Μανώλης Μπαμπούσης θα ορίσει την επικοινωνία σαν ένα τείχος από τσιμέντο που υψώνεται πάνω στα εύθραυστα πόδια μιας ξύλινης καρέκλας.
Ένα αντιμνημείο της έλλειψης και της αδυναμίας, της απραξίας και της ανεπάρκειας. Σε αυτή την συνεχή πορεία των σχεδόν σαράντα ετών ο Μανώλης Μπαμπούσης, εκτός της φωτογραφικής του δουλειάς, δεν σταμάτησε ποτέ να στοχάζεται γύρω από την αρχιτεκτονική, να σχεδιάζει και να κατασκευάζει…..

Οι ανώνυμοι καλλιτέχνες του, άλλοτε καυστικοί κριτές μιας απογοητευτικής πραγματικότητας, άλλοτε αρχιτέκτονες μιας ουτοπίας, διαπραγματεύονται τους όρους της συμβίωσης μέσα σε μια κοινωνία που μοιάζει να παρατηρεί τα προβλήματά της με απάθεια. Οι ανώνυμοι προτείνουν τα νέα μνημεία και θεσμούς: το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Κλοπής, δίνοντας στην κλοπή μια θέση στην επίσημη ιστορία, το τουριστικό λεωφορείο της διαδρομής της διαφθοράς, το μαγαζί που δεν πουλάει τίποτα, το αρχιτεκτονικό μνημείο που είναι ταυτόχρονα γερανός και ικρίωμα, τα σιντριβάνια από τα οποία υψώνονται μικρόφωνα αντί για νερά. Οι ανώνυμοι καλλιτέχνες σήμερα παρουσιάζουν την καλλιτεχνική πρακτική του Μπαμπούση, με το σχέδιο, την αρχιτεκτονική, τον λόγο, την φωτογραφία, την γλυπτική εγκατάσταση, ως τα πεδία εκείνα που θα επιτρέψουν την αναδιοργάνωση του κόσμου και θα συνδέσουν το έργο του συνολικά…».

06.02.2014 – 22.03.2014

The Ileana Tounta Contemporary Art Center presents Manolis Baboussis’new solo show BeyondPlanning. The show will open on Thursday, 6 February 2014, and will run until 22 March.

The show will be accompanied by a catalogue. The date of its presentation will be announced.

In his new solo show Beyond Planning Manolis Baboussis presents a body of work that consists of a sculptural installation, drawings, photographs, texts of the artist and one video projection. The works mainly express thoughts about memory, loss, environment, the Beyond Planning series, the Athina-city, the imaginary Babou-city and a series from monuments as theCemetery of The Anonymous Artists.

As the curator of the exhibition, Alexios Papazacharias, states:

 «…All those drafts define the preparatory sketches and models of an imaginary city as much as of a real society, on whose account Manolis Baboussis defines communication as a cement wall rising upon the fragile legs of a wooden chair: an anti-monument of lack and weakness, of inactivity and inadequacy; a monument of interrupted communication….

Manolis Baboussis’ anonymous artists are liberated from of constrictions expression that consist in declaring an identity, as much as in denying another one; if not the caustic critics of a disappointing reality, then the architects of utopia, they negotiate the terms of cohabitation within a society apathetically observing its discontents. The anonymous ones suggest new monuments and institutions: the National Museum of Contemporary Robbery, offering theft an official position in history, the Tourist Bus for a tour into corruption, the Nothing Shop, the architectural monument that is simultaneously a crane and gallows, fountains with microphones instead of water sprouting. Anonymous artists today present Baboussis’ artistic practice – drawing, architecture, discourse, and sculptural installation as a field that allow the world’s reconstruction and the articulation of his work as a whole…»




Manolis Baboussis / Skeletons

Benaki Museum, 138 Pireos St. & Andronikou St.

Opening 6 December 2010, runs through 9 January 2011

On Monday 6 December 2010, at the Pireos Street Annex of the Benaki Museum, opens the solo, retrospective exhibition of Manolis Baboussis, an artist well-known for his particular approach to contemporary photography since the early 70s. The exhibition, titled Skeletons, presents forty-five photographs and two video projections of photographs, which relate to his overall oeuvre, focusing specifically on his work from 2003 to this day.

Skeletons allude to the organization of a system of elements that constitute the buttress of a form in space. In the unfinished buildings, which are constructed in an uncontrolled fashion around us, the form that will come to surround the skeleton is not visible. In this exhibition, Baboussis emphasizes the wounds in the untouched landscape, the grouping and leading, the copying and pasting of attitudes and forms, symbolically juxtaposing, in one group of works, the notion of subversion. He presents both the “ornaments” and the destruction and beauty of nature. He observes places where unsettled issues hover and dissonances prevail, as well as those who don’t seem to be looking at anything. Behind his austere and distantiated frames, where apparent events are absent, numerous subjects are revealed and traversed.

Baboussis’ relationship with photography began in the early 70s, through both his (uncommon for the time) head-on colour perspectives of empty spaces and actions in social and institutional space. Earlier on in his career, his photographic oeuvre was organized in the form of colour slides that were projected onto walls, while later on he would systematically deal with the notion of the photographic tableau.
The exhibition features a video projection of his historical work-action Volterra (1974), as well a video projection of colour photographs on two screens with sound, titled Judgment (2006).
Baboussis’ photographs investigate the entrapment and encirclement of human existence, the built environment, nature and its organization, the various institutions. The artist addresses the consumerist and visual accumulation in its extreme forms. He is commenting on the gaze itself. Baboussis poses questions with his images, involving the viewer in the dialogue, which he establishes between his own works, in the exhibition space.

The exhibition is accompanied by a bilingual catalogue with texts by Manolis Baboussis, Christopher Marinos, the exhibition curator, and Eleni Papargyriou.

Manolis Baboussis was born in Athens in 1950. After completing his architectural studies at the University of Florence, he studied restoration in Rome. In 1981 he held his first solo exhibition in Athens. Among the numerous solo exhibitions he has mounted are: National Museum of Contemporary Art, Athens (2003), Macedonian Museum of Contemporary Art, Thessaloniki (2003), Museum of Photography, Thessaloniki (2007), Museum of Modern and Contemporary Art, La Spezia (2006), Central European House of Photography, Bratislava (2008), New York Photo Festival (2009), Galeria Hilario Galguera, Mexico City (2007), and he has also participated in many international group exhibitions, such as Art and Photography, 1960–2000, Photomedia Europe, Triennale di Milano (1999), International Biennial of Art, Seville (2005), Breakthrough Greece, Madrid (2004). Since 1999 he has been teaching as an associate professor at the Athens School of Fine Arts, where he was also elected vice-rector in 2010.

The exhibition is curated by: Christopher Marinos

CATALOGUE AND EXHIBITION SPONSORS: Niarchos Foundation and Hellenic Postbank


Μανώλης Μπαμπούσης / Σκελετοί

Μουσείο Μπενάκη – Κτήριο οδού Πειραιώς  138 κ Ανδρονίκου

6 Δεκεμβρίου 2010 – 9 Ιανουαρίου 2011

Τη Δευτέρα 6 Δεκεμβρίου 2010 στο Μουσείο Μπενάκη της οδού Πειραιώς, θα εγκαινιαστεί η ατομική, αναδρομικού χαρακτήρα έκθεση του Μανώλη Μπαμπούση, καλλιτέχνη γνωστού για την ιδιαίτερη προσέγγισή του στη σύγχρονη φωτογραφία από τις αρχές της δεκαετίας του ’70. Η έκθεση περιλαμβάνει σαράντα πέντε φωτογραφικές εικόνες και δύο βιντεοπροβολές φωτογραφιών, οι οποίες αναφέρονται στη συνολική διαδρομή του καλλιτέχνη, εστιάζοντας ιδιαίτερα στον πυρήνα του έργου του από το 2003 έως σήμερα.

Ο γενικός τίτλος Σκελετοί αναφέρεται στην οργάνωση ενός συστήματος στοιχείων που αποτελούν το στήριγμα μιας μορφής στο χώρο. Στις ημιτελείς οικοδομές, που χτίζονται ανεξέλεγκτα γύρω μας, η μορφή που θα περιβάλλει το σκελετό δεν είναι   ορατή. Στην έκθεσή του o Μπαμπούσης υπογραμμίζει τις πληγές στο ανέγγιχτο τοπίο, την ομαδοποίηση, την καθοδήγηση, την αντιγραφή-επικόλληση συμπεριφορών και μορφών, και αντιπαραθέτει συμβολικά, σε μία ενότητα, την ιδέα της ανατροπής. Παρουσιάζει ταυτόχρονα τα «στολίδια», την καταστροφή και την ομορφιά της φύσης. Παρατηρεί τόπους όπου αιωρούνται εκκρεμότητες και κυριαρχούν δυσαρμονίες, αλλά και ανθρώπους  που φαίνεται να μην βλέπουν τίποτε. Πίσω από το λιτό και αποστασιοποιημένο κάδρο του, χωρίς εμφανή γεγονότα, αποκαλύπτονται και διασταυρώνονται πολλαπλές θεματικές.

Η σχέση του Μπαμπούση με τη φωτογραφία ξεκινά τα πρώτα χρόνια της δεκαετίας του ’70 μέσα από τις πρωτόγνωρες για την εποχή, μετωπικές έγχρωμες προοπτικές των άδειων χώρων και τις δράσεις στον κοινωνικό χώρο και το χώρο των ιδρυμάτων. Τα πρώτα χρόνια το φωτογραφικό έργο του οργανώνεται με τη μορφή έγχρωμων διαφανειών που προβάλλονται στον τοίχο, ενώ αργότερα θα ασχοληθεί συστηματικά με την έννοια του φωτογραφικού πίνακα.

Στην έκθεση θα προβληθεί σε μορφή βιντεοπροβολής το ιστορικό έργο-δράσηVolterra (1974) και η βίντεο-προβολή έγχρωμων φωτογραφικών εικόνων σε δύο οθόνες με ήχο, με τον τίτλο Κρίση (2006). Οι φωτογραφικές εικόνες του Μπαμπούση διερευνούν τον εγκλωβισμό, την περικύκλωση της ανθρώπινης ύπαρξης, του δομημένου περιβάλλοντος, της φύσης και της οργάνωσής της, των διαφορετικών θεσμών. Διαπραγματεύεται την καταναλωτική και οπτική συσσώρευση σε ακραίες της μορφές. Σχολιάζει το ίδιο το βλέμμα, την ενατένιση. Ο Μπαμπούσης θέτει ερωτήματα με τις εικόνες του, εμπλέκοντας το θεατή στο διάλογο, που ο ίδιος δημιουργεί μεταξύ των έργων του, στο χώρο της έκθεσης.
Την έκθεση συνοδεύει δίγλωσσος κατάλογος, με κείμενα του Μανώλη Μπαμπούση, του επιμελητή  Χριστόφορου Μαρίνου και της Ελένης Παπαργυρίου.

Ο Μανώλης Μπαμπούσης γεννήθηκε στην Αθήνα το 1950. Τελείωσε τις αρχιτεκτονικές του σπουδές στο πανεπιστήμιο Φλωρεντίας και σπούδασε αναστηλώσεις στη Ρώμη. Το 1981 έκανε την πρώτη του ατομική έκθεση στην Αθήνα. Έχει πραγματοποιήσει  ατομικές εκθέσεις, μεταξύ των οποίων: Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Αθήνα (2003), Mακεδονικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Θεσσαλονίκη (2003), Μουσείο Φωτογραφίας, Θεσσαλονίκη (2007), Μουσείο Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, La Spezia (2006), Central European House of Photography, Bratislava (2008), New York Photo Festival (2009), Galeria Hilario Galguera, Πόλη του Μεξικού (2007) και έχει συμμετάσχει σε διεθνείς ομαδικές εκθέσεις, όπως Τέχνη και φωτογραφία 1960-2000, στο Festival Triennale Milano-Photomedia Europe, 1999, International Biennale of Art, Seville, 2005, Breakthrough Greece, Madrid, 2004. Από το 1999 διδάσκει στην ΑΣΚΤ ως αναπληρωτής καθηγητής, ενώ το 2010 εκλέχτηκε αντιπρύτανης.

Επιμελητής της έκθεσης: Χριστόφορος Μαρίνος


Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος & Ταχυδρομικό Ταμιευτήριο.








Kunsthalle Athena – The Bar, 28 Kerameikou str. | Kerameikos Metaxourgeio

Opening hours: 16:00-24:00

Opening party: 13 May 2010 at 20:00, hosted by The Breeder gallery and the AmateurBoyz


04/02 – 13/03/2010

BelleVue – Ileana Tounta, Center of Contemporary Art, Athens


07 / 2009

2nd Thessaloniki Biennale of Contemporary Art , “FACE TO FACE (FACE À FACES)”
Part B: Thessaloniki Museum of Photography (July 16 – September 15)


16/06 – 15/10/2009

ReMap 2 – Video Projection, Ileana Tounta, Center of Contemporary Art, Athens





Κέντρο Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα / Αρματολών & Κλεφτών 48, Αθήνα 114 71
τηλ:+30 210 6439466 / fax:+30 210 6442852 / /



16/06 – 15/10/2009

Ο  Mανώλης  Μπαμπούσης  παρουσιάζει  στο Remap2, μία εγκατάσταση Χωρίς τίτλο στnν αυλή  ενός   νεοκλασικού σπιτιού .
Μετά από τη φωτογραφική δουλειά του 1997-1999, με τα ATM  διαφορετικών χωρών,  και τις θυρίδες των τραπεζών, το 2001, ο Μανώλης Μπαμπούσης διαπραγματεύεται τώρα  το θέμα της  οικονομίας και  της οικονομικής  κρίσης  έξω από τον χώρο της φωτογραφική αναπαράστασης,  υλοποιώντας ένα από τα σχέδια της σειράς των  “Μνημείων” του.
Το έργο του με  το βάρος  των δύο τόνων αιωρείται  στον πραγματικό χώρο  σε διάλογο με το  σύγχρονο αστικό τοπίο και την οικονομία του.

Κεραμεικού & Θερμοπυλών 21, Κεραμεικός
Καθημερινά 9.00 – 21.00

Η εγκατάσταση γίνεται με την υποστήριξη του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα.

Η εγκατάσταση γίνεται με την υποστήριξη του Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Ιλεάνα Τούντα.

Introducing Manolis Baboussis as featured in All over the place! curated by William A. Ewing

Manolis Baboussis Artist Talk with Manolis Baboussis, Saturday, May 16th, 11-11:50AM, St. Ann’s Warehousamerika

“I like to photograph people, nature, to give them a new sense, a new perspective,” says photographer MANOLIS BABOUSSIS. Though trained as an architect, Baboussis first began taking photographs in the mid-’70s as a means of documentation. Since then, he’s produced images in a variety of visual themes, like “stations,” “monuments,” “fields,” and “waiting.” “When you wait for something,” he explains, “there’s a distance between you and what you wait for.” Another category for Baboussis is “busts,” in which he takes an unusual interpretation of the word by photographing ATM machines from around the world. While looking at an image of an ATM in New York City, Baboussis points out the equivalent to a head and shoulders of these “temples of money,” and suddenly they become strangely human.

Baboussis describes himself as a humanistic photographer without people. And people are rarely prominent figures in an image. If they are, they are usually photographed from behind, as in his series, “Watching.” Instead, subjects like money, banks, safety deposit boxes, and accumulation are all common in his work. It’s an attempt at underlining the “uselessness of the thing and the need for possessions,” he says. To do this, he uses repetition motifs. Whether it’s reflective trophies, a galaxy of shiny silver tubing and wires in the ceiling space of a television studio, a nightclub’s seating booths, or the headstones of a cemetery, Baboussis clearly communicates these ideas via imagery.

“I hope, if you go deeper,” he says, “that you will find your own interpretation and that for me is important.”

—Tami Mnoian

Judgment,19th International meeting, Jeni Tzami Museum, Photobienalle Thessaloniki. (solo).




Galeria Hilario Galguera. City of Mexico. (solo). hilariogalguera@galeriahilariogalguera.



part of the exhibition

Expone en México el artista griego Manolis Baboussis. September 6th, 2007 @ 3:48pm

México, 6 Sep (Notimex).- El artista griego Manolis Baboussis, quien ha expuesto de manera colectiva en diversos museos e instituciones culturales en Europa y Norteamérica, inaugurará hoy una muestra suya de manera individual, en la Galería Hilario Galguera, en esta metrópoli, y será clausurada el 20 de octubre próximo.

El trabajo de Baboussis, desde sus primeras fotografías a color de espacios interiores recluidos a principios de los 70, se caracterizó por una precisión en la composición y la técnica, a partir de la neutralidad y objetividad.

Baboussis logra la expresividad visual de sus fotografías a través de la ausencia y el vacío en espacios arquitectónicos a partir de los cuales se construye la estructura conceptual de su obra.

De esta forma sugestiva, indirecta y en cierto sentido paradójica, nos muestra la condición humana mediante imágenes de tensión que no concilian ni con el hombre, ni con la naturaleza. Su fotografía habla del encierro, la acumulación y el extrañamiento.

Su trabajo es producto de un continuo proceso de adición de imágenes mentales que invitan al espectador a recorrer con su mirada estos Paisajes de conciencia, paisajes definitivamente nostálgicos.

En palabras de Bruno Corá, “para Baboussis no sólo toda fotografía es una experiencia consciente y premeditada, sino también frecuentemente es su imaginación la que hace que algo se vuelva realidad, algo que de otra manera (_), permanecería en un limbo de posibilidades siempre-latentes, en algún lugar entre la incertidumbre y la falta de atención.” D De igual manera es interesante la forma en que los espacios fotografiados se integran al espacio de exhibición y lo modifican.

En esta muestra se ha decidido exhibir 10 fotografías de gran formato pertenecientes a distintas series, con el fin ofrecer un panorama representativo de la obra del artista.

Así como un video presentado en dos proyecciones paralelas titulado Judgement, en donde los espacios de juicio como cortes, salones de clase o senados, constituyen una original y prolongada investigación, a partir de la estética y dimensiones simbólicas de los espacios y la posición del Hombre en ellos.

Nacido en Atenas, Baboussis (1950), estudió arquitectura en Florencia en 1975; un año más tarde empezó a hacer restauraciones de edificios en Roma y a partir de 1977 comenzó su carrera como fotógrafo, además de su trabajo independiente como artista, ha sido fotógrafo de Jannis Kounellis y es profesor asociado de la escuela de Bellas Artes de Atenas.

Baboussis ha expuesto individualmente en lugares como el Museo de Fotografía Jeni Tzami, en Thessaloniki, 2007; en el Centro de Arte Moderno y Contemporáneo, La Spezia, en Italia, 2005, y, en el Museo de Arte Contemporáneo de Atenas y Thessaloniki, 2003, entre muchas otros.

De igual manera ha expuesto de manera colectiva en diversos museos e instituciones culturales en Europa y Norteamerica.

Para visitas especiales, favor de communicarse con:

Sandra Cerisola

T +52 (55) 5546

The Chronicle of the absurd, International meeting, Thessaloniki. (group show).



Ομαδική έκθεση: Το χρονικό του Παραλόγου, 19η Φωτοσυγκυρία, PhotoBienalle Θεσσαλονίκης 2007

Την οπτική συσσώρευση, στην πιο ακραία μορφή της, πραγματεύεται ο Μανώλης Μπαμπούσης στις δύο μεγαλοδιάστατες, έγχρωμες φωτογραφίες του ( lambda prints ). Παλιά εξαρτήματα αυτοκινήτων και μοτοσυκλετών καλύπτουν τους τοίχους, τα πατώματα αλλά και τα ταβάνια, κυριολεκτικά κατακλύζοντας τους δύο χώρους που απαθανατίζει με τον φωτογραφικό φακό. Οι δύο εικόνες δημιουργούν αρχικά τη ψευδαίσθηση ότι είναι απόρροιες της ίδιας λήψης, παραπλανώντας τον θεατή με τη μεγάλη ομοιότητά τους. Τον προκαλούν να περιηγηθεί με το βλέμμα σε αυτά τα «τοπία» της βιομηχανικής εποχής, για να εντοπίσει, σε ένα δεύτερο επίπεδο, μετά από αυτοσυγκέντρωση και προσοχή, τη διαφορετικότητά τους. Παράλληλα εντοπίζει ένα κομμάτι χάους, και κάνει ορατή τη συνύπαρξη της τάξης με την αταξία. Η σταδιακή, συγκριτική ανάγνωση των φωτογραφιών, για την εκπλήρωση του παραπάνω στόχου, είναι ένας από τους τρόπους με τον οποίο ο Μπαμπούσης επικαλείται την έννοια του χρόνου.

Περιπλέκει τον θεατή στον διάλογο που ο ίδιος δημιουργεί μεταξύ των έργων του, οξύνοντας την παρατηρητικότητα του συμμετέχοντα / αναγνώστη, ενώ θέτει το αρχέγονο γνωσιολογικό ερώτημα: τι είναι αλήθεια και τι ψέμμα; Τα αντικείμενα στ o ιβάζονται στις αποθήκες, όπως στ o ιβάζονται στον ανθρώπινο νου οι αναμνήσεις της μη-επιλεκτικής μνήμης. Οι συνθέσεις, αντικαθρεφτίσματα ενός αλλόκοτου φόβου για το κενό, λειτουργούν σαν οπτικά παραληρήματα, βομβαρδίζοντας τον θεατή με την μπαρόκ αισθητική της υπερβολής και την άναρχη δομή τους. Τα πεταγμένα εξαρτήματα / μαρτυρίες της φθοράς και ίχνη της αδιάλειπτης ροής του χρόνου συγκροτούν εσωτερικούς χώρους που αλληγορικά παραπέμπουν σε ταραγμένα υπαρξιακά ψυχογραφήματα. Εικόνες υπερ-πληροφόρησης, οι φωτογραφίες μοιάζουν να σχολιάζουν τη μιντιακή πραγματικότητα της εποχής, προβάλλοντας ταυτόχρονα την παράλογη επιθυμία του ανθρώπου να κατέχει μια πληθώρα από επίγεια αγαθά. Η φωτογραφική εγκατάσταση συνθέτει ένα σχόλιο για τη ματαιότητα του υλικού πλούτου και τη μανία της κατανάλωσης, σε έναν κόσμο που υπάγεται στους νόμους της εφήμερης ύπαρξης και κυβερνάται από τον χρόνο.

Mπία Παπαδοπούλου

Ιστορικός Τέχνης, Επιμελήτρια της έκθεσης


M A N O L I S   B A B O U S S I S
25.01.07 – 24.02.07
Opening: Thursday, 25 January 2007, 19:30 – 22:30

Manolis Baboussis’ photographic work goes back to the 70s and has its origins in audiovisual performances carried out in the premises of various institutions and asylums. Originally, his work would take the form of slides, projected on the wall and accompanied by the sound of the respective performances. As such it heralded the artist’s work in later years: the photographic tableau that seemed to provide him with an incentive for considering space and architecture as two realities that are decidedly irreconcilable with the human condition.  In his current exhibition, Baboussis presents large scale photographic works (172 x172 cm) and a two-screen video projection featuring color photographs and sound, titled “crisis”.

These various spaces of crisis – a state from which no institution seems to be exempt, including that supreme political institution that is the Parliament – are the subject of an original investigation with which the artist has long been preoccupied; one involving a search for the aesthetic and symbolic aspects of space and of man’s place in it. It is an element that seems to be present throughout Baboussis’ work, from its very beginnings to these most recent works, in which the artist articulates a new sociopolitical dimension of his problematic regarding his particular relationship to photography by means of the absence or presence of the human figure in the pattern by which space is arranged. At the same time, he juxtaposes his photographic tableaux, causing them to intersect and enter into a dialectic relationship with one another, which has little to do with a sense of affinity between the works in terms of their theme or date of creation. What he in fact accomplishes in this way is to generate a short-circuit-like effect in terms of the various associations generated and to thus help create new meaning.

Baboussis traces the way in which homogeneity accumulates and is being arranged and transforms his own relationship to space into images of contemplation and reflection. He imparts to the entities depicted the quality of a conscious and informed experience, in spite of general opinion that might deem this commonplace or void of any real interest; in fact, he does so to such an extent that, occasionally, what would otherwise remain hidden and pending in some dark corner of possibility, in an unfulfilled state of anticipation – in the absence that is of the photographic act – is now made real by means of the artist’s imagination. Photography thus highlights the concept, the process of thought rather than any seemingly objective reality.

The exhibition is accompanied by a catalogue published by futura publications. Its title is Possessions from the artist’s recent exhibition at the Centro Arte Moderna e Contemporanea della Spezia and it features six sections bearing respective titles: fields, performances, attitudes, management, secrets, anticipation, crisis. Texts have been contributed by Bruno Corà, Denis Zacharopoulos and Manolis Baboussis himself.

48 Armatolon & Klefton str, 114.71, Athens, Greece

tel: +30 210 6439466 / fax: +30 210 6442852 /

Tuesday – Friday: 11.00 – 20:00

Sat: 12.00 – 16:00

Solo exhibition at  Central European Home of Photography Bratislava, 4th/30th November 2008.